15. Yüzyıldan İtibâren Venedik'te Karantina Uygulamaları ve Türkler: "Il Lazzaretto Nuovo"


Creative Commons License

İşler D.

JOURNAL OF TURKISH STUDIES, sa.53, ss.169-188, 2020 (Hakemli Dergi)

Özet

The beginning of quarantine practices, which have become the most important agenda item in the world due to the pandemic that has started since the last months of 2019, dates back to the 15th century. Following the Lazzaretto (Vecchio), which was established on the "Santa Maria di Nazareth" island in Venice as the world's first institutional quarantine structure in 1423, a new Lazzaretto (Nuovo) was established in 1468. Protection from the plague epidemic thanks to the establishment of Lazzarettos was based on the principle of isolating the incoming merchants before they arrived in the city, passing them through health checks, treating them and  just in case keep waiting them with together their disinfected goods and belongings for forty days. The Venice Lazzarettos are extremely important archetypes not only for their leading role in the history of medicine in the creation of the concept of public health in terms of preventive health measures, but also for the history of art and architecture. Each study to be conducted by various disciplines on Venetian lazzarettos, to which Turkish merchants are also heavily hosted, will undoubtedly contribute to historical studies in the context of Venetian-Ottoman relations.

2019 yılının son aylarından îtibâren baş gösteren pandemi nedeniyle yeniden dünyanın en önemli gündem maddesi hâline gelen karantina uygulamalarının başlangıcı 15.yüzyıla kadar uzanmaktadır. Dünyanın ilk kurumsal karantina yapılanması olarak, 1423 yılında Venedik’teki “Santa Maria di Nazareth” adası üzerine kurulan Lazzaretto (Vecchio)’nun ardından 1468 yılında yeni bir Lazzaretto (Nuovo) daha kurulmuştur. Lazzarettoların kuruluşu, veba salgınından korunmak üzere, gelen tüccarları henüz kente varmadan izole ederek sağlık kontrolünden geçirmek, tedâvi etmek ve dezenfekte edilen malları ve eşyalarıyla birlikte ihtiyâten kırk gün bekletmek esasına dayanmaktaydı. Venedik Lazzarettoları, sadece koruyucu sağlık önlemleri açısından kamu sağlığı kavramının oluşturulmasında tıp tarihinde üstlendikleri öncü rol ile değil, fakat aynı zamanda sanat ve mimarlık tarihi açısından da son derece önemli arketiplerdir. Türk tüccarların da yoğunlukla misâfir olduğu Venedik lazzarettoları hakkında çeşitli disiplinler tarafından yapılacak her bir çalışma, şüphesiz Venedik-Osmanlı ilişkileri bağlamındaki tarih çalışmalarına da önemli katkılar sunacaktır.