Fransa'da Nâzım Hikmet'in Yeri ve Önemi


Taştemel F.

ULUSLARARASI NAZIM HİKMET SEMPOZYUMU, İstanbul, Türkiye, 3 - 04 Haziran 2023, ss.443-454, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.443-454
  • Ankara Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

FRANSA’DA NÂZIM HİKMET’İN YERİ VE ÖNEMİ

Yalnızca şiirleriyle değil aynı zamanda senaryoları ve tiyatro oyunlarıyla da saygınlık kazanmış ve sanatını, savunduğu dünya görüşünü kitlelere ulaşma yolunda bir araca dönüştürebilmiş olan Nâzım Hikmet, bütün dünyada olduğu gibi Fransız aydınları ve edebiyatçıları arasında da çokça konuşulmuştur. Fransız aydınlar, büyük şaire özellikle tutuklu olduğu dönemde “Nâzım Hikmet’i Kurtarma ve Eserlerini Yayma Komitesi” oluşturacak derecede destek olmuştur. Fransız edebiyat dünyası ya da Fransızcayla Nâzım arasındaki ilişki karşılıklıdır denebilir. Çok dilli olan Nâzım Hikmet, Fransızca da bildiğinden seçtiği şiirlerini Fransızca okumuş ve bir plak çıkarmıştır. Aynı zamanda, açlık grevindeyken kendisi için yürütülen dayanışmaya destek olmak adına doğrudan Fransızca yazdığı şiirler de olmuştur. Şairin eserlerini ilk zamanlarda yakın arkadaşları Fransızcaya çevirmiş ve Fransız okura ulaşmasına katkı sağlamışlardır. Eserlerinin Türkiye’de yasaklandığı dönemde şiir seçkileri çevrilerek Fransa’da yayımlanmıştır. Zaman içinde, özellikle şairin ölümünden sonra, eserleri Fransız edebiyatçıların gözüyle bugüne kadar birçok defa incelenmiştir. Nâzım’ın eserlerinin biçimsel yönünün yanı sıra içerik bakımından da Fransa’da ilgi uyandırdığı görülmektedir. Dünyanın hemen her yerinde II. Dünya Savaşı ve hemen ardından Soğuk Savaş’ın etkilerinin görüldüğü bir dönemde dizeleriyle insanlığı kucaklayan, birleştiren, özgürlüğün üstünlüğünü salık veren büyük şair Nâzım Hikmet’i Fransız edebiyat camiası da bu nedenlerle incelemiş ve ön plana çıkarmıştır. Bu çalışmada Fransızcada yayımlanan eserlerinin yanı sıra bu eserlerle ilgili kaleme alınan inceleme ve eleştiri yazılarını, şairin Fransa’ya seyahatlerini, katıldığı toplantıları ve hakkında basında çıkan haberleri inceleyerek Nâzım Hikmet’in Fransa’daki yerini ve önemini göstermeye çalışacağız.

Anahtar Kelimeler: Nâzım Hikmet, Fransa, Fransız edebiyatı