Fransa'da Nâzım Hikmet'in Yeri ve Önemi
ULUSLARARASI NAZIM HİKMET SEMPOZYUMU, İstanbul, Turkey, 3 - 04 June 2023, pp.443-454, (Full Text)
- Publication Type: Conference Paper / Full Text
- City: İstanbul
- Country: Turkey
- Page Numbers: pp.443-454
- Ankara University Affiliated: Yes
Abstract
FRANSA’DA
NÂZIM HİKMET’İN YERİ VE ÖNEMİ
Yalnızca şiirleriyle değil aynı zamanda
senaryoları ve tiyatro oyunlarıyla da saygınlık kazanmış ve sanatını, savunduğu
dünya görüşünü kitlelere ulaşma yolunda bir araca dönüştürebilmiş olan Nâzım
Hikmet, bütün dünyada olduğu gibi Fransız aydınları ve edebiyatçıları arasında
da çokça konuşulmuştur. Fransız aydınlar, büyük şaire özellikle tutuklu olduğu
dönemde “Nâzım Hikmet’i Kurtarma ve Eserlerini Yayma Komitesi” oluşturacak
derecede destek olmuştur. Fransız edebiyat dünyası ya da Fransızcayla Nâzım
arasındaki ilişki karşılıklıdır denebilir. Çok dilli olan Nâzım Hikmet,
Fransızca da bildiğinden seçtiği şiirlerini Fransızca okumuş ve bir plak çıkarmıştır.
Aynı zamanda, açlık grevindeyken kendisi için yürütülen dayanışmaya destek
olmak adına doğrudan Fransızca yazdığı şiirler de olmuştur. Şairin eserlerini
ilk zamanlarda yakın arkadaşları Fransızcaya çevirmiş ve Fransız okura
ulaşmasına katkı sağlamışlardır. Eserlerinin Türkiye’de yasaklandığı dönemde şiir
seçkileri çevrilerek Fransa’da yayımlanmıştır. Zaman içinde, özellikle şairin
ölümünden sonra, eserleri Fransız edebiyatçıların gözüyle bugüne kadar birçok
defa incelenmiştir. Nâzım’ın eserlerinin biçimsel yönünün yanı sıra içerik
bakımından da Fransa’da ilgi uyandırdığı görülmektedir. Dünyanın hemen her
yerinde II. Dünya Savaşı ve hemen ardından Soğuk Savaş’ın etkilerinin görüldüğü
bir dönemde dizeleriyle insanlığı kucaklayan, birleştiren, özgürlüğün
üstünlüğünü salık veren büyük şair Nâzım Hikmet’i Fransız edebiyat camiası da
bu nedenlerle incelemiş ve ön plana çıkarmıştır. Bu çalışmada Fransızcada
yayımlanan eserlerinin yanı sıra bu eserlerle ilgili kaleme alınan inceleme ve
eleştiri yazılarını, şairin Fransa’ya seyahatlerini, katıldığı toplantıları ve
hakkında basında çıkan haberleri inceleyerek Nâzım Hikmet’in Fransa’daki yerini
ve önemini göstermeye çalışacağız.
Anahtar Kelimeler: Nâzım Hikmet, Fransa, Fransız edebiyatı