NEOLİTİK ÇAĞ’DAN DEMİR ÇAĞI SONUNA KADAR ANKARA İLİ GÖLBAŞI İLÇESİ İLE HAYMANA İLÇESİ DEREKÖY MAHALLESİ 2022 YILI YÜZEY ARAŞTIRMASI (AGHA 2022)


Yılmaz Tekin D.

43. Uluslararası Kazı, Araştırma ve Arkeometri Sempozyumu: 39. Araştırma Sonuçları Toplantısı , Ankara, Türkiye, 16 - 20 Ekim 2023, cilt.1, sa.3767, ss.431-449, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Cilt numarası: 1
  • Basıldığı Şehir: Ankara
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.431-449
  • Ankara Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Sorunsalı üzerine gelişmeye başlamıştır. Hitit Dönemi’nde özellikle Orta Anadolu’dan Suriye’ye kadar uzanan yol ağı içinde Gölbaşı ve yakın çevresi; Gavurkale, Külhöyük ve Karaoğlan gibi Hitit yerleşimlerinin bulunmasından dolayı önemli olmalıdır. Hitit Dönemi’nde güneye açılan yol ağı üzerindeki Gölbaşı, çağlar boyunca önemini korumuş mudur? Hititler’den önce ve sonra yol ağlarının ve yerleşimlerin durumları nedir? Sorunsalı problemin bir diğer kısmını oluşturmaktadır. Dolayısıyla bu çalışma ile Gölbaşı’nda Neolitik Çağ’dan Demir Çağı sonuna kadarki zaman diliminde yol ağları ve buna paralel olarak gelişen yerleşim dokusu nasıldı? Sorusunun yanıtı aranmaya çalışılacaktır. Böylece Külhöyük ve yakın çevresinin tarihi coğrafyası araştırılacaktır.  Yol ağları, hem ticaret hem de kentler arası iletişim ağları için oldukça önem taşımaktadır. Bu bölge, Orta Anadolu’nun kuzey kesimi ile güney kesiminin buluştuğu ve daha güneyde Kilikya ve Suriye-Mezopotamya kültür Bölgesi’ne kadar uzanan yol ağının içinde olduğu bir geçiş bölgesi niteliğindedir. Gölbaşı Ankara’dan güneye uzanan yol ağında bulunması sebebiyle Neolitik Çağ’dan Roma Dönemi’ne kadar çok yoğun yerleşim görmüş bir ilçedir. Gölbaşı’nda son senelerde giderek artan inşaat çalışmaları ve tarımsal faaliyetler ile yasadışı kazılar arkeolojik yerleşim yerlerinin tahribatını hızlandırmakta ve hatta tamamen yok olması ile sonuçlanmaktadır. Çalışmanın bir diğer amacı; yok olmadan önce yerleşimlerin tespit edilmesi, belgelenmesi ve koruma altına alınmasıdır. Sonuç olarak 2022 yılında toplam 17 Mahalle ve 35 nokta araştırılmıştır. Bu yıl araştırılan Gölbaşı’nın kuzeydoğu kesiminin ağırlıklı olarak Tunç Çağı ve Demir Çağı boyunca yerleşim gördüğü belirlenmiştir. Bunlardan çoğunluğunun höyük ve az sayıda düz veya tepe üstü yerleşimlerden oluştuğu belirlenmiştir.