Milletlerarası Ticaret Odası Tahkim Divanı Kuralları Işığında Ticari Tahkimde Hakem Sekreterliği

Aydoğan G., Özkorkut K.

BANKA VE TICARET HUKUKU DERGISI, cilt.34, sa.3, ss.523-557, 2023 (TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 34 Sayı: 3
  • Basım Tarihi: 2023
  • Dergi Adı: BANKA VE TICARET HUKUKU DERGISI
  • Derginin Tarandığı İndeksler: HeinOnline-Law Journal Library, Academic Search Premier, TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.523-557
  • Ankara Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bilindiği üzere, tahkim, uyuşmazlıkların devlet yargısı dışında olmak üzere bağımsız nitelikte uzmanlar tarafından daha nitelikli, daha hızlı, daha esnek ve düşük maliyetle çözümünü hedefleyen ve özü itibariyle yargılama niteliğinde bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Tahkim yargılamalarının gerçekleştirilmesinde esas itibarıyla önem taşıyan kişiler hakemler olmakla birlikte, bu kişilere yardımcı olmak üzere görevlendirilebilen “hakem sekreteri”nin tahkimin karakteristik özellikleri bakımından önem taşıyan yönleri bulunmaktadır.

Tahkime ilişkin ulusal mevzuatın hakem sekreterliği hakkında sessiz kalmasının yanı sıra tahkim merkezlerinin kurallarında da hakem sekreterliğine yönelik esaslara genellikle yer verilmemesi önemli bir hukuki boşluk yaratmaktadır. Tahkim sürecinin bir öznesi olmasına rağmen normatif ve teorik zemininin zayıf olması, hakem sekreterine ilişkin temel hukuki sorunu oluşturmaktadır.

Çalışmanın amacı, hakem sekreterinin tanımını ve hukuki niteliğini, bu kişilerin faaliyetlerine uygulanacak hükümlerin ne şekilde belirlenmesi gerektiğini, atanma şekli ve zamanını, niteliklerini, fonksiyonlarını, reddini, haklarını, görevlerini ve yükümlülüklerini, tahkim yargılamasındaki diğer süjelerle ilişkisini ve hukuki sorumluluk esaslarını ele almaktır. Bu noktada, somut hukuki sorunlar da dikkate alınarak, hakem sekreterliği faaliyetinin özü ve tahkim yargılamasındaki yeri çerçevesinde uygulanacak hükümler, teamüller, yerleşik uygulamalar ortaya konulmaya çalışılacak ve özellikle, ticari tahkim bakımından farklı tahkim merkezlerinin kurallarının belirlenmesine etki eden ve en köklü tahkim kurumu sayılabilecek olan Milletlerarası Ticaret Odası Tahkim Divanı [International Chamber of Commerce (ICC) The International Court of Arbitration] tarafından belirlenen birtakım kurallara da yeri geldikçe değinilerek tahkimde hakem sekreterliği incelenecektir.


Anahtar Kelimeler: Tahkim – Ticari Tahkim – Hakem Sekreteri

Arbitration is a dispute resolution method that aims to resolve disputes by independent experts, outside the state judiciary, in a more qualified, faster, more flexible and lower-cost manner, and is essentially a judicial dispute resolution method. Although the persons who are essentially important in the conduct of arbitration proceedings are the arbitrators, the “arbitral secretary” who can be assigned to assist these persons has important aspects in terms of the characteristics of arbitration.

The national legislation on arbitration is silent about the arbitral secretariat; the rules of arbitration institution generally include neither provisions nor principles regarding the arbitral secretariat. This creates an important legal gap. Although it is one of the key subjects of the arbitration process, insufficient normative and theoretical basis on the issue constitutes the main legal problem.

The study aims to discuss the definition and legal nature of the arbitral secretary, how the provisions applicable to the activities of arbitrators should be determined, the manner and time of appointment, their qualifications, functions, challenge, rights, duties and obligations, their relationship with the other subjects in the arbitration proceedings and the principles of legal liability. At this point, taking into account concrete legal problems, the essence of the arbitral secretariat activity and its place in arbitration proceedings will be explained, as well as the provisions, customs and established practices. In particular, the arbitral secretariat in arbitration will be examined with reference to certain rules determined by the International Chamber of Commerce (ICC) the International Court of Arbitration, which affects the determination of the rules of different arbitration institutions in terms of commercial arbitration as the most predominant arbitration institution.


Keywords: Arbitration – Commercial Arbitration – Secretary of Arbitral Tribunals (Arbitral Secretary)