Diplomatik Arşiv Belgelerinde Türkiye-Latin Amerika İlişkilerinin Tesis Ediliş Süreci (1945-1950)
TURKISH YEARBOOK OF INTERNATIONAL RELATIONS, sa.2026, ss.1-19, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.58699/tyir.1804571
- Dergi Adı: TURKISH YEARBOOK OF INTERNATIONAL RELATIONS
- Derginin Tarandığı İndeksler: Index Islamicus, Political Science Complete, TR DİZİN (ULAKBİM), Political Science Abstract (IPSA)
- Sayfa Sayıları: ss.1-19
- Ankara Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Türkiye’nin Latin Amerika ile Osmanlı dönemine kadar uzanan ilişkileri, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasından bu yana karşılıklı güven ve dostluk çerçevesinde yeniden şekillendirilmiş ve sürdürülmüştür. Ancak söz konusu ilişkiler uzun yıllar boyunca coğrafi uzaklık ve farklı dış politika öncelikleri sebebiyle arzu edilen düzeye ulaşamamıştır. Bu bağlamda, Türkiye’nin Birleşmiş Milletler nezdinde yürüttüğü çok taraflı diplomasi faaliyetlerinde Latin Amerika ülkelerinin desteğine duyduğu ihtiyaç giderek daha belirgin hâle gelmiştir. Bu çalışmada, 1950 yılı Türkiye’nin Bolivya, Dominik Cumhuriyeti, Ekvador, Honduras, Kosta Rika, Nikaragua, Panama, Peru ve Venezuela ile diplomatik ilişkiler kurduğu yıl olması nedeniyle bir dönüm noktası olarak ele alınmaktadır. Söz konusu yıl, Türkiye’nin Latin Amerika’ya yönelik dış politikasında dağınık ve sınırlı temaslardan daha planlı ve kurumsal bir diplomatik temsil ağına geçişi ifade etmektedir. Araştırmanın temel amacı, 1950 yılı öncesindeki hazırlık sürecini ve bu tarihten itibaren atılan kurumsal adımları diplomatik arşiv belgeleri ışığında analiz etmektir. Bu doğrultuda, 1945-1950 yılları arasına ait diplomatik yazışmalar, iç raporlar ve bilgi notları veri seti olarak kullanılmıştır. Çalışma, Türkiye’nin Latin Amerika’daki diplomatik temsil ağını nasıl yapılandırdığını ve sürecin hangi stratejik ve siyasi saiklerle şekillendiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu yönüyle çalışma, Türkiye-Latin Amerika ilişkilerinin kuruluş dönemine dair arşiv belgelerine dayalı özgün bir analiz sunarak literatüre katkıda bulunmaktadır.
Turkey’s relations with Latin America, which date back to the Ottoman period, have been reshaped and maintained within the framework of mutual trust and friendship since the establishment of the Republic of Turkey. However, these relations have not reached the desired level for many years due to geographical distance and differing foreign policy priorities. In this context, Turkey’s need for the support of Latin American countries in its multilateral diplomatic activities at the United Nations has become increasingly evident. This study considers the year 1950 as a turning point because it was the year Turkey established diplomatic relations with Bolivia, the Dominican Republic, Ecuador, Honduras, Costa Rica, Nicaragua, Panama, Peru, and Venezuela. The year in question marks the transition of Turkey’s foreign policy toward Latin America from scattered and limited contacts to a more planned and institutionalized diplomatic representation network. The main objective of the research is to analyze the preparatory process before 1950 and the institutional steps taken from that date onward in light of diplomatic archive documents. In this context, diplomatic correspondence, internal reports, and information notes from the years 1945-1950 have been used as the dataset. The study aims to reveal how Turkey structured its diplomatic representation network in Latin America and the strategic and political motivations that shaped the process. In this regard, the study contributes to the literature by providing an original analysis based on archival documents from the founding period of Turkey-Latin America relations.