Akademik Veri Yönetim Sistemi
Aydın Pediatri 5. Güz Okulu , Aydın, Türkiye, 10 - 12 Ekim 2025, ss.34, (Özet Bildiri)
Amaç: Yabancı cisim aspirasyonu , trakeobronşial sisteme yabancı cismin kaçmasıyla oluşan, özellikle
5 yaş altındaki çocuklarda sık görülen ve ani hava yolu tıkanıklığının en önemli nedenlerinden biridir.
Aspire edilen cisimler çoğunlukla küçük taneli yemişler ve gıda parçaları olmakla birlikte, oyuncak
parçaları gibi nesneler de görülebilmektedir. Yabancı cisim aspirasyonları erken tanı ve uygun
müdahale edilmediğinde ciddi komplikasyonlara ve mortaliteye yol açabilmektedir. Bu çalışmada,
üçüncü basamak bir çocuk acil servisine başvuran ve yabancı cisim aspirasyonu tanısı alan çocuk
hastaların klinik özelliklerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Metotlar: Bu retrospektif ve tanımlayıcı çalışmada, Haziran 2020–Haziran 2025 tarihleri arasında
Ankara Üniversitesi Çocuk Acil Servisi’ne başvuran, yabancı cisim aspirasyonu şüphesiyle Çocuk
Cerrahisi’ne konsülte edilen ve bronkoskopide yabancı cisim tespit edilen olgular incelendi. Hastaların
demografik özellikleri, başvuru şikayetleri, fizik muayene bulguları, yabancı cisim tipleri ve yerleşim
yerleri ile hastane ve yoğun bakım yatış durumları değerlendirildi. Eksik verisi bulunan olgular çalışma
dışı bırakıldı.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 32 hastanın yaş ortalaması 2,53±2,78 yıl(min=0,7;maks=13,29) olup,
olguların %93,8’i 5 yaşın altındaydı. Hastaların %53,1’i erkekti. Başvuru şikayetleri akut öksürük(%87,5),
hırıltı(%43,9) ve morarmaydı(%21,9). Fizik muayenede solunum seslerinde azalma(%46,9),
ronküs(%40,6), wheezing(%18,8) ve stridor(%12,5) saptandı. En sık aspire edilen yabancı cisimlerin gıda
kökenli(%90,6) olduğu; bunların %89,7’sini kuruyemişlerin oluşturduğu görüldü. Diğer tespit edilen
yabancı cisimler boncuk(%6,3) ve oyuncaktı(%3,1). Yabancı cisimlerin yerleşim yeri en sık sağ ana
bronşta(%53,1), ardından sol ana bronşta(%34,4) ve trakeadaydı(%12,5). Hastane yatış süresi ortancası
3 gün(IQR: 2–3;min=1,maks=5) olup hastane yatışı gerektiren 2(%6,5) hasta çocuk yoğun bakımda
izlendi. Trakeada yabancı cisim tespit edilen 2 hasta eksitus oldu.
Sonuç ve Tartışma: Çalışmamızda yabancı cisim aspirasyonlarının çoğunlukla 5 yaş altı çocuklarda
görüldüğü, en sık başvuru yakınmasının öksürük olduğu ve aspire edilen materyallerin büyük bölümünü
gıda maddelerinin oluşturduğu saptandı. Trakeaya yerleşim gösteren olguların mortalite ile
sonuçlanması, erken tanı ve hızlı müdahalenin yaşamsal önemini ortaya koymaktadır. Yabancı cisim
aspirasyonları, önlenebilir nedenlere bağlı ciddi morbidite ve mortalite riski taşıdığından, ailelerin
bilinçlendirilmesi ve toplum düzeyinde farkındalık çalışmalarının artırılması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: çocuk, yabancı cisim aspirasyonu, solunum yolu, çocuk acil servis