Laboratuvardan Kliniğe Hematoloji Alanında Yenilikçi Tedaviler, Prof. Dr. Meltem KURT YÜKSEL,Doç. Dr. Nüket YÜRÜR KUTLAY, Editör, Türkiye Klinikleri Yayınevi, Ankara, ss.1-6, 2023
Uyarılmış pluripotent kök hücreler (UPKH), moleküler biyoloji ve rejeneratif tıp alanında yapılan çalışmalarda embriyonik kök hücrelerin (EKH) yerini alan bir hücre grubudur. Somatik karakterdeki hücrelerin belirlenmiş faktörler ve/veya küçük moleküllerle yeniden programlanarak pluripotensi karakterlerini kazanmalarıyla elde edilen UPKH'ler EKH'lere benzer şekilde kendilerini yenileme, sınırsız bölünme ve üç germ yaprağına ait tüm hücrelere farklılaşma kapasitesine sahiptirler. UPKH'lerin kullanımında ve üretimindeki en temel engel yeniden programlama verimliliğinin düşük olmasıdır. Son yıllarda yeniden programlama teknikleri üzerine yapılan çalışmalar, verimlilik yüzdesini artırmaya yönelik devam etmektedir. Yeniden programlama teknikleri viral olan ve viral olmayan olmak üzere iki ana grupta incelenebilir. Viral tekniklerin verimlilikleri viral olmayanlarla kıyaslandıklarında daha yüksek olsa da viral vektörlerin konakçı genomuna entegre olmaları klinik insan çalışmalarında kullanımlarını kısıtlamaktadır. Bu sebeple viral olmayan ama verimlilikten ödün vermeyen metotların geliştirilmesi UPKH yeniden programla çalışmalarında hala çok çalışılan odak noktalarındandır.