Akademik Veri Yönetim Sistemi
4. Uluslararası Filoloji Akademik Çalışmaları Kongresi, Tekirdağ, Türkiye, 11 - 12 Aralık 2025, (Yayınlanmadı)
Dillerin temel bileşenlerinden biri olan eylemler hem
yapısal hem de anlamsal açıdan yüksek düzeyde üretkenlik ve çeşitlilik
gösterir. Urdu dili, Hint-Avrupa dil ailesine mensup olup özellikle bağlam
duyarlılığı ve çok anlamlı eylem kullanımları ile dikkat çeken bir dildir. Bu
dilde yer alan “لگنا (lagnā)”, çok
anlamlılık (polysemy) özelliğini en belirgin biçimde sergileyen eylemlerden
biridir.
Bu çalışma, لگنا eyleminin çok anlamlılık yapısını derlem verilerine
dayalı olarak ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmada, Sketch Engine veri
tabanında yer alan UrTenTen18 derlemi temel alınmış, bağlam dizini (concordance)
ve sözcük taslağı (word sketch) modülleri aracılığıyla eylemin bağlam içi
kullanım örnekleri analiz edilmiştir. Bu yöntemle لگنا eyleminin en sık görülen sözcükbiçimleri, birliktelik
sergileyen sözcükleri (collocations) ve anlamsal genişleme örüntüleri
belirlenmiştir. Bulgular, eylemin başlama, fiziksel temas, duygusal-fiziksel
tepki, bilişsel etkilenme anlam boyutlarının ön plana çıktığını göstermektedir.
Araştırmanın sonuçları, Urdu dilindeki eylem sisteminin
bilişsel-semiyotik yönünü anlamaya katkı sağlayacağı gibi, yabancı dil olarak
Urdu öğretiminde çok anlamlı eylemlerin öğretimine yönelik yeni yöntemsel
yaklaşımlar geliştirilmesine de ışık tutacaktır.