ULAŞIM SİSTEMLERİ ÜZERİNE YAPILAN PLAN DEĞİŞİKLİKLERİNİN DEĞER ARTIŞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN İNCELENMESİ


Tanrıvermiş Y., Keskin E., Güneş P.

Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sa.49, ss.379-395, 2022 (TRDizin) identifier

Özet

Kentler uzun dönemli öngörüler neticesinde planlanmakta olup nüfus gibi farklı değişkenlere bağlı olarak inşa edilmekte ve kamu yararı doğrultusunda kamu yatırımlarının ülkedeki kalkınmaya katkısı önemli görülmektedir. Kentsel kullanımların değişmesi ve kentlerde yapılan ulaşım yatırımları ile kentsel arazi değeri, konut arz/talep dengesi ve gayrimenkul piyasasının değişmesi değer artışına neden olmaktadır. Gayrimenkul piyasası birçok faktörden etkilenmekte olup kamu faaliyetleri bu etkenler içerisinde önemli bir paya sahiptir. Kamu faaliyetleri neticesinde gayrimenkul değerlerinde görülen bu artış, rant tartışmasını ortaya çıkarmakta; özellikle köprü ve raylı ulaşım sistemleri gibi yüksek maliyetli projelerin vergilendirme yoluyla kamuya dönüşünün sağlanması dünyada birçok projede kullanılmakta ve bu şekilde hem proje maliyetleri düşmekte hem de arsa spekülasyonunun önüne geçilebilmektedir. Türk mevzuatında tarih içerisinde bazı düzenlemeler yapılmakla birlikte kamu faaliyetlerinden doğan değer artış payının vergilendirilmesine ilişkin hukuki altyapının yetersiz kaldığı dikkati çekmektedir.
Cities are planned as a result of long-term forecasts and they are built depending on different variables such as population. Public benefit comes to the forefront when planning and public investments contribute to the development of the country. Urban land value, housing supply / demand balance and the change of the real estate market cause an increase in value with the change in urban uses and transportation investments in the cities. The real estate market is affected by many factors, and public activities have a huge share in these factors. This increase in real estate values as a result of public activities raises the debate on rent. Especially, the return of high-cost projects such as bridges and rail transportation systems to the public through taxation is used in many projects around the world, so both project costs are reduced and land speculation can be prevented. Although some regulations have been made in the Turkish legislation in the past, the legal infrastructure regarding the taxation of the value increase share arising from public activities remains insufficient.