Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin Küresel İklim Değişikliği Konusundaki Farkındalığının Belirlenmesi: Kalecik Meslek Yüksekokulu Örneği


Yelen B., Aslan H.

TURKISH JOURNAL OF AGRICULTURE: FOOD SCIENCE AND TECHNOLOGY, cilt.14, sa.11, ss.3243-3253, 2026 (TRDizin)

Özet

İklim değişikliği, günümüzde çevresel, ekonomik ve toplumsal etkileri küresel ölçekte hissedilen en önemli sorunlardan biri olup, bu sorunla mücadelede toplumun iklim değişikliğine yönelik bilgi, farkındalık ve tutum düzeyi önemli bir rol oynamaktadır. Bu araştırmanın amacı, Ankara Üniversitesi Kalecik Meslek Yüksekokulu öğrencilerinin iklim değişikliğine ilişkin bilgi, farkındalık ve tutum düzeylerini belirlemek, bu düzeyleri çeşitli sosyo-demografik özellikler açısından değerlendirmektir. Ayrıca elde edilen bulgular doğrultusunda meslek yüksekokullarında yürütülecek iklim, çevre ve sürdürülebilirlik alanlarındaki eğitimlere katkı sunmaktır. Araştırmanın evrenini 2025–2026 eğitim-öğretim yılında Kalecik Meslek Yüksekokulunda öğrenim gören 170 öğrenci oluşturmuş, araştırmaya gönüllülük esasına göre katılan ve verileri değerlendirilmeye uygun bulunan 113 öğrenci dâhil edilmiştir. Veriler, dört bölüm ve 53 sorudan oluşan anket formu aracılığıyla toplanmış; analizlerde tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra parametrik olmayan istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Araştırma bulguları, öğrencilerin iklim değişikliğini önemli bir çevresel sorun olarak değerlendirdiklerini ve genel olarak yüksek farkındalık düzeyine sahip olduklarını göstermiştir. Bununla birlikte, iklim değişikliğinin nedenleri, sonuçları ve ilişkili çevresel süreçlere ilişkin kavramsal bilgi eksikliklerinin bulunduğu belirlenmiştir. Katılımcılar, iklim değişikliğinin temel nedeninin insan faaliyetleri olduğu, etkilerinin günümüzde belirgin biçimde hissedildiği ve çözüm sürecinde bireysel sorumluluk üstlenilmesi gerektiği görüşlerine yüksek düzeyde katılmıştır. Öğrencilerin bilgi edinmede en çok dijital kaynakları tercih ettikleri belirlenirken, farkındalık puanlarının cinsiyet ve sınıf düzeyine göre anlamlı farklılık gösterdiği (p<0,05), aile gelir düzeyi arttıkça çevre dostu ürünler için ek ödeme yapma eğilimlerinin de arttığı saptanmıştır. Elde edilen bulguların, meslek yüksekokullarında iklim değişikliği ve çevre konulu derslerin eklenmesi ve içeriklerinin iyileştirilmesine ve iklim değişikliği farkındalığını artırmaya yönelik politika ve uygulamaların geliştirilmesine katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.