Akademik Veri Yönetim Sistemi
DİNİ ARAŞTIRMALAR, cilt.25, sa.62, ss.269-290, 2022 (TRDizin)
Bu makale Tanrı’nın varlığını kanıtlamak üzere öne sürülen teistik argümanlardan biri olan, akıllı tasarım kanıtının tikel bir örneğini konu edinmektedir. Akıllı tasarım kanıtı, evrim kuramı ile karşıtlık içerisinde, din ve
bilim arasındaki tartışmalarda merkezi bir öneme sahiptir. Bu çerçevede makalenin ele aldığı problem, Dembski’nin mekansal düzenliliklere dayalı olan
tasarım argümanının geçerliliği ve ikna ediciliğidir. Tasarım argümanlarının
hem tarihsel hem de çağdaş verisyonları ağırlıklı olarak mekansal düzenlilikleri konu edinmektedir. Bununla birlikte, evrim kuramının bilim ve felsefe
çevrelerinde yaygın kabul görmesiyle, mekansal düzenliliklere dayalı tasarım argümanları ciddi biçimde eleştirilmiştir. Bu bağlamda, makalenin amacı, mekansal düzenliliklere dayalı tasarım argümanlarının çağdaş bir örneğini
felsefi bakımdan incelemek ve evrim kuramı kaynaklı itirazlara karşı gücünü
koruyup koruyamadığını belirlemektir. Çalışmada nitel veri toplama yöntemlerinden literatür incelemesi kullanılmış, elde edilen veriler tutarlılık ve savunulabilirlik açısından felsefi değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Din felsefesi, bilim ve din bağlamındaki tartışmalarda hayli kapsamlı bir yer tutan bu
konu, Dembski’nin kanıtı ve ona yöneltilen itirazlar ile sınırlandırılmıştır. Bu çalışmanın sonucunda, Dembski’nin mekansal düzenliliklere dayalı tasarım
argümanının evrim kuramı kaynaklı eleştiriler karşısında yeterince ikna edici
olmadığı savunulacaktır.
Anahtar Kelimeler: Akıllı Tasarım, Açıklama Filtresi, Belirgin Karmaşıklık, İndirgenemez Karmaşıklık, Zamansal ve Mekansal Düzenlilikler.