DETERMINATION OF THE MORPHOLOGICAL RESPONSES OF DIFFERENT ORCHARDGRASS (DACTYLIS GLOMERATA L.) CULTIVARS TO SALT STRESS DURING THE EARLY SEEDLING GROWTH STAGE
Türkiye 4th International Field Crops Congress, Aydın, Türkiye, 16 - 18 Eylül 2026, cilt.1, sa.1, ss.425-432, (Tam Metin Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
- Cilt numarası: 1
- Basıldığı Şehir: Aydın
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.425-432
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Ankara Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Tuzluluk, özellikle kurak ve yarı kurak iklim kuşaklarında bitkisel üretimi sınırlayan başlıca abiyotik
stres faktörlerinden biri olup bitki gelişimini yavaşlatarak verim ve kaliteyi olumsuz etkilemektedir. Çok
yıllık bir buğdaygil yem bitkisi olan domuz ayrığı (Dactylis glomerata L.), geniş adaptasyon yeteneği
ve yüksek besin değeri nedeniyle mera ve çayır ıslahında değerli bir potansiyele sahiptir; ancak çeşit
düzeyinde tuz stresine verdiği tepkiler yeterince açıklığa kavuşturulmamıştır. Bu çalışmada, üç farklı
domuz ayrığı çeşidinin (Amba, Ayfam ve Echelon) erken fide gelişim döneminde artan tuz dozlarına
(0, 5 ve 10 dS/m) verdiği morfolojik tepkilerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, Erciyes
TÜRKİYE 4th INTERNATIONAL (16TH NATIONAL) FIELD CROPS CONGRESS
September 16 – 18, 2026 / Aydın, Türkiye 425
Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü’ne ait ısıtmalı polietilen serada, tesadüf parselleri
deneme desenine göre iki faktörlü faktöriyel düzende ve dört tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Tuz
kaynağı olarak NaCl kullanılmış, tüm saksılar tarla kapasitesine göre düzenli olarak sulanmıştır. Bitki
boyu, kardeş sayısı, toprak üstü yaş ağırlık ve kuru ağırlık özellikleri incelenmiştir. Elde edilen veriler
varyans analizine tabi tutulmuş, uygulama ortalamaları Tukey çoklu karşılaştırma testi ile
gruplandırılmıştır. Sonuçlara göre artan tuz dozu, incelenen tüm özelliklerde istatistiksel olarak önemli
(p<0.01) azalmalara yol açmış; bitki boyu %24, kardeş sayısı %22, yaş ağırlık %49 ve kuru ağırlık %40
oranında gerilemiştir. Çeşitler arasında bitki boyu ve yaş ağırlık bakımından Echelon çeşidi en yüksek
değerleri verirken, en fazla kardeşlenme Amba çeşidinde belirlenmiştir. Çeşit x tuz dozu interaksiyonu
yalnızca kuru ağırlıkta istatistiksel olarak anlamlı bulunmuş olup Amba ve Echelon çeşitlerinin orta
düzey tuz stresine (5 dS/m) karşı Ayfam’a kıyasla daha toleranslı bir tepki verdiğini ortaya koymuştur.
Bitki boyu ve yaş ağırlıkta Echelon öne çıkarken, Amba çeşidi, yüksek kardeşlenme kapasitesiyle öne
çıkarak, tuzluluk sorununun görüldüğü çayır ve mera alanlarının ıslahında uygun çeşit seçimi açısından
önemli bir alternatif oluşturmaktadır.