Akademik Veri Yönetim Sistemi
SAĞLIK & BİLİM 2025: Kanserin Moleküler Temelleri , Doç. Dr. Aylin KANLI Doç. Dr. Banu İSKENDER İZGİ, Editör, EFE AKADEMİ, İstanbul, ss.443-463, 2025
Kanser, önemli bir halk sağlığı sorunudur ve dünya çapında en önde gelen ölüm nedenlerinden biridir. 2023 yılında 18,5 milyon insana kanser teşhisi koyulduğu ve 10,4 milyon kişinin hayatını kaybettiği ortaya konmuştur (Luo & P Smith, 2025). Geleneksel kanser tedavileri olan kemoterapi ve radyoterapi, kliniklerde yaygın olarak kullanılmalarına rağmen; tümöre özgüllüklerinin sınırlı olması, tümör dokusuna yetersiz nüfuz, nüks riski ve sistemik toksisite gibi önemli kısıtlılıklar taşımaktadır. Bu sınırlamalar, birçok hastada istenen tedavi başarısına ulaşılamamasına neden olmuş ve hedefe yönelik daha etkili tedavi stratejilerine duyulan gereksinimi ortaya koymuştur. Son yıllarda yapılan yoğun araştırmalar, bağışıklık sisteminin tümör gelişimi ve progresyonunun kontrolündeki kritik rolünü ortaya koymuş ve immünoterapilerin kanser tedavisinde umut verici bir yaklaşım olarak ön plana çıkmasını sağlamıştır (Alsaafeen ve ark., 2025). Kanser tedavisinde moleküler tedavi yaklaşımındaki ilerlemeler, immün gözetim mekanizmaları ve tümör–bağışıklık sistemi etkileşimlerinin daha iyi anlaşılması ile açıklanmıştır. Bu gelişmeler tedavi sürecine farklı yön vermiştir ve anti-tümör immün yanıtların güçlendirilmesini hedef alan ‘’kişiselleştirilmiş’’ tedavi paradigmasına doğru kaymasına sebep olmuştur. Bu bağlamda, immün kontrol noktası inhibitörleri, CAR-T hücre tedavileri ve kanser aşıları gibi immünoterapötik yaklaşımlar, günümüzde birçok malignite için klinik uygulamaya girmiş ve modern onkolojinin temel bileşenleri arasında yerini almıştır (Zhang & Zhang, 2025). Bu bölüm, kanserde güncel moleküler tedavi yaklaşımlarını immünoterapiler ve kanser aşıları odağında; etki mekanizmaları, klinik kanıt düzeyi ve gelecekteki yönelimler açısından anlatmayı amaçlamaktadır.