ASUR TİCARET KOLONİLERİ DÖNEMİNDE KOLONİLERDEKİ HUKUKÎ KURUMLAR: šalištum, hamištum, šedištum ve ešartum GEÇİCİ KURULLARI


Creative Commons License

Özbek Bilgili A. Ç.

Eskiçağ Filolojisi Çalışmaları: Anadolu’nun Yazılı Mirası, İrfan Albayrak,Çağatay Aşkit,Hakan Erol,Özlem Sir Gavaz,Gülgüney Masalcı Şahin,Murat Çayır,Serap Gür Kalaycıoğulları,Tolga Özhan,Rukiye Öztürk,Nalan Buruldağ,Aslı Çiçek Özbek Bilgili, Editör, Ankara Üniversitesi Yayınları, Ankara, ss.229-242, 2025

  • Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Diğer
  • Basım Tarihi: 2025
  • Yayınevi: Ankara Üniversitesi Yayınları
  • Basıldığı Şehir: Ankara
  • Sayfa Sayıları: ss.229-242
  • Editörler: İrfan Albayrak,Çağatay Aşkit,Hakan Erol,Özlem Sir Gavaz,Gülgüney Masalcı Şahin,Murat Çayır,Serap Gür Kalaycıoğulları,Tolga Özhan,Rukiye Öztürk,Nalan Buruldağ,Aslı Çiçek Özbek Bilgili, Editör
  • Ankara Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Mezopotamya coğrafyasında MÖ 24. yüzyıldan beri toplumsal hayatın birçok alanında hukukî normların uygulandığı ve kanun metinlerinin yazıldığı bilinmektedir. Aynı zamanda, yazılı belgelerde meclis anlamına gelen birden fazla terim kullanılması, hukukî açıdan çok katmanlı bir sosyal ve idari yapı olduğuna işaret etmektedir. Hukukî pratiklerin tarihsel süreç içerisinde kabul gördüğü ve sistematik uygulamalar haline geldiği anlaşılmaktadır. MÖ II. binyılın ilk çeyreğinde, Asurlu tüccarların Anadolu’nun belli bölgelerinde ticaret kolonileri kurmaları sonucu Anadolu’daki kolonilerde Asur hukuk pratiklerinin izleri görülmeye başlanmıştır. Koloni teşkilatının idari ve hukukî uygulamaları, zaman içerisinde yetki ve sorumluluk çerçevesinde farklı hukukî kurumlarca yerine getirilmiş ve bu alanda görevli kişiler ortaya çıktığı gözlemlenmiştir. Bir taraftan sabit ve resmî kurum ve görevliler olduğu gibi diğer taraftan bazı davalarda farklı nedenlerle geçici mahkeme heyetleri kurulduğu da anlaşılmaktadır. Geçici heyetler duruma göre üç, beş, altı ya da on kişiden oluşabilmekteydi. Bu çalışmada kolonilerdeki bu tür tüm hukukî kurum ve oluşumlar hakkında bilgi sunulmakta, geçici komitelerin yapıları, hukuk uygulayıcılarının görevleri ve bu uygulamaların nedenleri incelenmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kültepe, Asur Ticaret Kolonileri, Eski Asur, Hukuk, Meclis