Akademik Veri Yönetim Sistemi
XII. Ulusal Akciğer Kanseri Kongresi, Antalya, Türkiye, 2 - 05 Nisan 2026, ss.17, (Özet Bildiri)
Giriş: Cerrahi sonrası iyileşmeyi geliştirme (Enhanced Recovery After Surgery-ERAS) protokolleri, postoperatif iyileşme sürecini hızlandırmak, komplikasyonları azaltmak ve hastanede kalış süresini kısaltmak amacıyla geliştirilen multimodal perioperatif bakım yaklaşımlarıdır. Günümüzde akciğer kanseri cerrahisinde ERAS uygulamaları giderek yaygınlaşmakta ve farklı hasta gruplarında güvenli ve etkili sonuçlar sağladığı gösterilmektedir. Bununla birlikte, ileri yaş hastalarda fizyolojik rezervlerin azalması, fonksiyonel kapasite farklılıkları ve yaşa bağlı değişiklikler, standartlaştırılmış perioperatif bakım protokollerine verilen yanıtın değişkenlik gösterebilmesine neden olabilmektedir.
Yöntem: Ocak 2024–Ocak 2026 tarihleri arasında üçüncü basamak sağlık kuruluşunda ERAS kapsamındaki ardışık 246 hasta içinden akciğer kanseri nedeniyle cerrahi uygulanmış olan 140 hasta retrospektif değerlendirildi. Hastalar yaş değişkenine göre iki gruba ayrıldı: 65 yaş altı (<65 yaş) ve 65 yaş ve üzeri (>=65 yaş). Gruplar toraks dreni kalış süresi, yoğun bakımda kalış süresi ve hastanede yatış süresi açısından karşılaştırıldı. Sürekli değişkenler medyan (minimum–maksimum) olarak ifade edildi. Gruplar arası karşılaştırmalarda Mann–Whitney U testi kullanıldı ve p<0.05 değeri istatistiksel anlamlılık sınırı olarak kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 140 hastanın 72’si (%51) <65 yaş, 68’i (%49) ise >=65 yaş idi. Cinsiyet dağılımı, Charlson komorbidite indeksi, cerrahi girişim yolu ve uygulanan rezeksiyon tipi açısından iki yaş grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Benzer şekilde postoperatif komplikasyon oranları da gruplar arasında anlamlı farklılık göstermedi. Postoperatif iyileşme sürecini yansıtan süre parametrelerinde anlamlı farklılıklar izlendi. Toraks dreni kalış süresi, yoğun bakımda kalış süresi ve hastanede kalış süresi >=65 yaş grubunda anlamlı düzeyde daha uzun bulundu (Tablo 1).
Tartışma: İleri yaş hasta grubunda; fizyolojik rezervlerin azalması, doku iyileşmesinde yavaşlama, mobilizasyon kapasitesinde sınırlılık ve pulmoner fonksiyonlardaki yaşa bağlı değişiklikler nedeniyle akciğer kanseri cerrahisi sonrasında iyileşme süreci uzayabilir. Çalışmadaki bulgular da kronolojik yaşın tek başına postoperatif iyileşme sürecini etkileyebilen önemli bir belirleyici olduğunu düşündürmektedir. Bununla birlikte, ileri yaş grubunda postoperatif süreçte daha uzun drenaj ve hastanede kalış sürelerinin gözlenmesi, bu hasta grubunda iyileşme sürecinin daha yakından izlenmesi ve ERAS protokollerinin bireyselleştirilmesinin önemini ortaya koymaktadır.