Research Information System
TOBİDER, vol.9, no.4, pp.87-117, 2025 (Peer-Reviewed Journal)
Nîmâ, asıl adı ile ‘Alî İsfendiyârî, bir dönem klasik şiirler de söyleyen modern dönem Fars şiirinin önemli şairlerindendir. Şiirde hem biçim hem de üslup bakımından değişimin gerekliliğini savunan şair, yeni şiirin ilk denemelerini yapmış ve yeni şiirin öncüsü olmuştur. Şair, klasik şiiri yok saymadan, şiirde özellikle de aruz ve kafiye konusunda yeniliklere açık olunması gerektiğini savunmuştur. Kendisinden sonra gelen çok sayıda şaire ilham kaynağı olan Nîmâ, şiirleriyle romantizm akımını Fars şiirine taşımıştır. Toplumsal ve siyasi içerikli şiirlerinde sembolizmin derin etkileri görülür. Çalışma konusu olan şiirlerinin bir kısmında intak sanatıyla kuşları konuşturan şairin metaforlara da sık sık başvurduğu gözlemlenmiştir. Nîmâ’nın kuş isimleri verdiği, toplumsal ve siyasi içerikli eleştirel şiirlerinde insana ait özellikler kuşlara aktarılmıştır. Bu çerçevede Nîmâ’nın kuş isimleri verdiği şiirlerinde, en sık rastlanan kişileştirme metaforlarının incelenmesi amaçlanmaktadır. Nîmâ’nın incelenen şiirlerinde çalışmamızın kapsamı dışında kalan farklı metaforlara da rastlanmıştır. Söz konusu metaforlar başka çalışmalara kapı aralaması açısından önemlidir. Bu çalışmada kısaca; sembol, metafor, kavramsal metafor ve kavramsal metafor kuramının bir alt çalışma alanı olan kişileştirme metaforunun tanımı yapıldıktan sonra Nîmâ’nın on üç kuş şiiri; tabiatta var olan kuşlar, şairin hayal dünyasında kurguladığı kuşlar ve mitolojik kuşlar adıyla üç başlık altında ele alınmıştır. Bu kapsamda Nîmâ’nın kuş şiirleri sunulan örnek dizeler üzerinden kavramsal metafor kuramı bağlamında incelenecektir.