Akademik Veri Yönetim Sistemi
34. Ulusal Patoloji Kongresi, Antalya, Türkiye, 12 - 16 Kasım 2025, cilt.9, ss.257, (Özet Bildiri)
Giriş: Aktinomikoz, gram pozitif anaerobik Actinomyces türlerinin neden olduğu yavaş ilerleyen kronik süpüratif inflamasyonla karakterli bakteriyel enfeksiyondur. Actinomyces türleri, ağız florasının normal bileşenleri olup periodontal ceplerin, çürük dişlerin, diş plağının, diş taşlarının, dişeti oluklarının ve tonsil kriptlerinin kommensalleridir ve çoğunlukla servikofasiyal bölgede osteomiyelit tablosu ile karakterize endojen enfeksiyon etkenidir. Oral bölgede submukozaya yerleşimi nadir görülür ve genellikle mukozal bariyerlerin kesintiye uğraması sonucu gelişir.
Olgu: 49 yaşında kadın hasta, alt dudağın mukozal yüzeyinde 3 ay önce başlayan ağrısız ve sert şişlik şikayetiyle başvurdu. Sistemik bir hastalığı bulunmayan ve iyi ağız hijyenine sahip hastanın uzun süredir şiddetli dudak ve yanak ısırma alışkanlığına sahip olduğu öğrenildi. Mukosel ön tanısıyla lezyondan biyopsi alındı ve postoperatif amoksisilin başlandı. Makroskopik incelemede 1,2 x 0,6 x 0,5 cm boyutlarındaki kirli beyaz dokunun kesit yüzeyinde 0,3 çapında krem renkte lezyon izlendi. Mikroskopik incelemede hematoksilen-eozin (H&E) boyalı kesitlerde keratinize ve matür çok katlı yassı epitel altında submukozaya yakın yerleşimli apse formasyonu içerisinde ışınsal morfolojide mikroorganizma kolonisi izlendi. Yapılan Brown-Brenn boyasıyla mikroorganizmaların Actinomyces olduğu doğrulandı.
Sonuç: Aktinomikoz; oral bölgede çoğunlukla diş çekim soketleri, enfekte kök kanalları, mukozal bütünlüğü bozan travmalar, immünsüpresyon veya baş ve boyun radyoterapisi gibi predispozan faktörler sonucunda gelişen ve uzun süreli antibiyotik tedavisi gerektiren osteomiyelit etkenidir. Lokalize intraoral mukozal tutulum ise oldukça nadir görülmekte ve klinik olarak çeşitli patolojilerle karışabilmektedir. Olgumuzda, alt dudak mukozasında gelişen lokalize aktinomikozu olan hastaya cerrahi eksizyon uygulanmış ve yedi günlük postoperatif amoksisilin tedavisi sonrası 1., 3. ve 6. aylarda yapılan kontrollerde tam klinik iyileşme sağlanmıştır. Bu bulgular, immünkompetan bireylerde görülen lokalize lezyonlarda cerrahi eksizyon ile kısa süreli antibiyotik kullanımının tedavide yeterli olabileceğine dair kanıt sunmaktadır. Olgumuz, lezyonun geliştiği bölge ve hastanın ön plana çıkan bir hastalık öyküsü ve immünsüpresyonu olmaması yönüyle ilginçtir.
Anahtar Kelimeler: Actinomyces, aktinomikoz, dudak, oral