Amaç: Adölesan dönem, önemli psikolojik ve fiziksel değişimlerle karakterize bir dönemdir; bu değişimlerin sebep olabileceği sağlık sorunlarının bir kısmı, erken dönemde spor alışkanlığı kazanılması ile önlenebilir. Adölesanların spor farkındalığı, spor faaliyetlerine karşı tutumlarını teşvik edebileceği gibi engelleyici bir faktör de olabilir. Adölesanlarda fiziksel aktivite düzeylerini etkileyen faktörler üzerine yapılmış birçok çalışma bulunsa da, bu çalışmaların birçoğu sedanter davranışların arkasındaki motivasyonel faktörleri incelemekte yetersiz kalmaktadır. Bu çalışma, adölesanların spor farkındalığını değerlendirmeyi ve bunun fiziksel aktiviteye yönelik tutumlarını nasıl etkilediğini incelemeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Bu kesitsel çalışmada, hastanemiz ergen sağlığı polikliniğine başvuran 11-18 yaş aralığında olan 400 sağlıklı adölesana spor farkındalık ölçeği ve spora yönelik tutum ölçeği uygulanmıştır. Bulgular: Daha yüksek spor farkındalığına sahip adölesanlar, spora daha fazla oranda katılım göstermekteydi ve bu bireylerin spora yönelik tutum puanları, spora katılmayan ergenlere göre anlamlı derecede yüksekti. Her iki ölçeğin tüm alt boyut puanları ile toplam puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde ilişki saptanmıştır. Sonuç: Bu çalışma, yaygın inanışın aksine, adölesanların yaşamlarında sporun rolünün ve spor alışkanlıklarının yalnızca çevresel faktörlerle değil, aynı zamanda spor farkındalık düzeyleriyle de şekillendiğini ortaya koymuştur. Adölesanlarda, özellikle de daha düşük spor farkındalığına sahip olan düşük gelirli ailelerden gelen çocuklar ile kız çocuklarında sedanter yaşam tarzıyla mücadele etmeye yönelik politikaların geliştirilmesi ve desteklenmesi büyük önem taşımaktadır. Adölesanların spor farkındalıklarını artırarak spora katılımları için daha fazla fırsat tanınması, daha sağlıklı nesillerin gelişimine katkı sağlayacaktır.
Objective: Adolescence is a period characterized by significant psychological and physical changes which can lead to health issues that can be prevented early on through participation in sports. Adolescents’ sports awareness can either encourage or hinder their approach to sports activities. While studies have explored the factors influencing physical activity levels in adolescents, many of them fall short by not examining the motivational factors behind sedentary behavior. This study aims to assess adolescents’ sports awareness and evaluate how it impacts their attitudes toward physical activity. Method: In this cross-sectional study, the sports awareness scale and sport-oriented attitude scale were administered to 400 healthy adolescents, aged 11 to 18 who presented to the adolescent health outpatient clinic of our institution. Results: Adolescents with higher sports awareness participated in sports at a higher rate, and their sport-oriented attitude scores were significantly higher than those of adolescents who did not engage in sports. A highly significant relationship was found between all subdimension scores and the total scores of both scales. Conclusion: This study demonstrated that, contrary to popular belief, the role of sports in adolescents’ lives and their sports habits are influenced not only by environmental factors but also by their awareness of sports. It is essential to develop and support policies aimed at combating sedentary lifestyles in adolescents, with a particular focus on girls and children from lower-income families, as they are more likely to have lower levels of sports awareness. Efforts should be made to increase adolescents’ awareness of sports and provide more opportunities for participation in sports, to foster the development of healthier generations.
