Basının şiddeti: Siyasal gösterilerde "Polise taş atan çocuklar" örneği


DURNA T., KAMİLOĞLU Ç. K.

Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, cilt.65, sa.3, ss.51-85, 2010 (TRDizin) identifier

  • Yayın Türü: Makale / Derleme
  • Cilt numarası: 65 Sayı: 3
  • Basım Tarihi: 2010
  • Dergi Adı: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.51-85
  • Ankara Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışmada, 15 Şubat 2006 tarihinde Cizre’de Abdullah Öcalan’ın yakalanmasının yıldönümünedeniyle yapılan eylemlerde, çocukların polise taş atması ile medyada yaygınlaşan “polise taş atan çocuklar”klişesi, üç tema ve altı örnek olay düzleminde çözümlenmiştir. Çözümleme için, “şiddet mağduru çocuk”,“eylemlerde şiddete bulaşmış çocuk”, “devletin önleyici tedbirlerinin muhatabı olarak çocuk” başlıklı temalaroluşturulmuştur. Oluşturulan temalar ve bu temalar için seçilen örnek olayların sunum biçimini çözümlemeküzere ulusal basından Akşam, Cumhuriyet, Hürriyet, Ortadoğu, Taraf ve Yeni Şafak gazeteleri belirlenmiştir.Çalışmada söz konusu gazetelerin olaylara ilişkin yaptıkları haberler, Teun Van Dijk’in söylem çözümlemesiyöntemi ile analiz edilmiştir. Van Dijk’in söylem çözümlemesine göre haber metinleri mikro ve makro olmaküzere iki düzeyde çözümlenebilir. Makro çözümlemede haberin tematik ve şematik yapısına odaklanılır.Mikro çözümlemede ise sözcük seçimleri, cümle yapıları, cümleler arasında kurulan nedensellik ilişkileri ileretorik incelenir. Bu çalışma aynı zamanda, Türk medyasında suçla bitişik olarak anılan çocuk haberlerinde,çocuk haklarına duyarlı bir haberciliğin yapılıp yapılmadığına odaklanmakta; çocuk haklarına duyarlı birhaberciliğin nasıl yapılabileceğine dair önerilerde de bulunmaktadır.
In this study, “stone-throwing children” cliche which has become widespread in the media due to thedemonstrations held in Cizre on 15th February 2006 on the anniversary of capture of Abdullah Öcalan isanalysed in the base of three themes and six sample cases. In the study, “child as victims of violence”, “childas the perpetrator of violence” and “child as interlocutor of preventive measures of the state” are designatedas the themes for analysis. In order to examine these themes and sample cases, six daily newspapers, Akşam,Cumhuriyet, Hürriyet, Ortadoğu, Taraf and Yeni Şafak are chosen from the national press. The news texts onthese sample cases in the dailies mentioned above are analysed in line with Teun van Dijk’s method ofdiscourse analysis. In the method of van Dijk, news texts can be examined at two levels called micro andmacro. While the thematic and the schematic structures of news texts are focused at the macro level, lexicalchoices, syntax, local coherence and rhetoric are analysed at the micro one. This study also focuses onwhether actual journalism practises are sensitive to children’s rights in news texts on children commonlyassociated with crime in Turkish media. In addition to this, the study attempts to make suggestions as to howjournalism practises can be sensitive to children’s rights.