Acıya Anlam Vermek: Diyalektik Davranış Terapisi Perspektifinden İntihar Dışı Kendine Zarar Verme Davranışı

Karabulut N.

1. Uluslararası 3. Ulusal Bütünleşik Hemşirelik ve Ebelik Kongresi, Ankara, Türkiye, 7 - 09 Mayıs 2026, ss.91-92, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Ankara
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.91-92
  • Ankara Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Amaç: İntihar dışı kendine zarar verme (NSSI), ölüm niyeti olmadan doku hasarıyla sonuçlanan bir eylem olup, içsel çatışmaların ve yönetilemeyen duyguların bir dışavurumu olarak ele alınmaktadır. Ancak bu davranışın sadece patolojik bir belirti olarak değerlendirilmesi, altında yatan işlevsel süreçlerin göz ardı edilmesine neden olabilmektedir. Diyalektik Davranış Terapisi (DBT), temelde bilişsel davranışçı kurama dayanan; diyalektik felsefe, mindfulness yaklaşımları ve biyososyal kuram ile bütünleştirilmiş bir psikoterapi modelidir. Bu kuramsal çerçeve, özellikle NSSI davranışını açıklamada önemli bir temel sunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, NSSI davranışını Diyalektik Davranış Terapisi (DBT) perspektifinden yeniden ele alarak, bu davranışın birey için taşıdığı anlamı ve işlevsel rolünü ortaya koymaktır. Yöntem: Bu çalışma, literatüre dayalı kuramsal bir analiz çalışmasıdır. İlgili literatür doğrultusunda NSSI davranışının psikolojik işlevleri incelenmiş; elde edilen bulgular DBT kuramsal çerçevesi temel alınarak değerlendirilmiştir. Analiz sürecinde özellikle duygu düzenleme, stres toleransı ve mindfulness becerileri bağlamında NSSI’nin işlevleri yorumlanmıştır. Bulgular: Literatür, NSSI davranışının bireyler için çoğunlukla dayanılması güç duygusal deneyimlere karşı bir başa çıkma mekanizması olarak işlev gördüğünü göstermektedir. DBT perspektifine göre bu davranış, yoğun duygusal uyarılmışlığı azaltma, zorlayıcı duygusal deneyimleri düzenleme, kendini cezalandırma ve kontrol duygusu kazanma gibi işlevler üstlenmektedir. Bu bağlamda NSSI, yalnızca zarar verici bir eylem değil, aynı zamanda bireyin yaşadığı acıya anlam verme ve onu düzenleme çabası olarak da değerlendirilebilir. Bununla birlikte, DBT yaklaşımı bu işlevlerin kısa vadede rahatlatıcı olsa da uzun vadede sürdürülebilir olmadığını vurgulamaktadır. Sonuç: NSSI davranışının DBT çerçevesinde yeniden yorumlanması, bu davranışın yalnızca patolojik bir belirti değil, aynı zamanda anlamlı ve işlevsel bir süreç olduğunu ortaya koymaktadır. Bu yaklaşım, müdahalelerin yalnızca davranışı ortadan kaldırmaya değil, davranışın yerine geçebilecek sağlıklı başa çıkma becerilerini geliştirmeye odaklanması gerektiğini göstermektedir. Psikiyatri hemşireliği uygulamalarında DBT temelli yaklaşımların kullanılması, bireylerin acılarını daha uyumlu yollarla ifade etmelerine katkı sağlayabilir. Anahtar Kelimeler: İntihar dışı kendine zarar verme, Diyalektik Davranış Terapisi, duygu düzenleme, başa çıkma

Objective: Non-suicidal self-injury (NSSI) is an act that results in tissue damage without suicidal intent and is considered an expression of internal conflicts and unmanageable emotions. However, evaluating this behavior solely as a pathological symptom may lead to overlooking the underlying functional processes. Dialectical Behavior Therapy (DBT) is a psychotherapy model fundamentally based on cognitive behavioral theory and integrated with dialectical philosophy, mindfulness approaches, and the biosocial theory. This theoretical framework provides an important basis for explaining NSSI behavior. The aim of this study is to re-examine NSSI behavior from the perspective of Dialectical Behavior Therapy (DBT) and to reveal the meaning it carries for the individual as well as its functional role. Method: This study is a theoretical analysis based on the literature. In line with the relevant literature, the psychological functions of NSSI behavior were examined, and the findings were evaluated on the basis of the DBT theoretical framework. In the analysis process, the functions of NSSI were interpreted particularly in the context of emotion regulation, distress tolerance, and mindfulness skills. Results: The literature indicates that NSSI behavior often functions as a coping mechanism for individuals in response to emotionally overwhelming experiences. According to the DBT perspective, this behavior serves functions such as reducing intense emotional arousal, regulating distressing emotional experiences, self-punishment, and gaining a sense of control. In this context, NSSI can be understood not only as a harmful act but also as an effort by the individual to make sense of pain and regulate it. Nevertheless, the DBT approach emphasizes that although these functions may be relieving in the short term, they are not sustainable in the long term. Conclusion: Reinterpreting NSSI behavior within the DBT framework demonstrates that this behavior is not merely a pathological symptom but also a meaningful and functional process. This approach suggests that interventions should focus not only on eliminating the behavior but also on developing healthy coping skills that can replace it. The use of DBTbased approaches in psychiatric nursing practice may contribute to helping individuals express their pain in more adaptive ways. Keywords: Non-suicidal self-injury, Dialectical Behavior Therapy, emotion regulation, coping