Akademik Veri Yönetim Sistemi
TURKISH YEARBOOK OF INTERNATIONAL RELATIONS, cilt.56, sa.1, ss.179-204, 2025 (TRDizin)
Bu çalışma, Türkiye solunda Maocu çizgideki Aydınlık Hareketi’nin Kıbrıs sorununa bakışını ve özellikle Türkiye’nin 1974 Askeri Müdahalesi’ne yönelik eleştirilerini ve nedenlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Literatürde bu tür bir iç-dış politika etkileşiminin yeterince ele alınmaması, çalışmanın özgünlüğünü sağlayan unsurlardan biridir. Aydınlık Hareketi’nin bu soruna yaklaşımı iki açıdan önemlidir: Kıbrıs sorununun Türk dış politikasındaki merkezi yeri düşünüldüğünde, 1974 müdahalesinin ayrıksı yorumlanışı örnek olay olarak bu yaklaşımı incelemeyi anlamlı kılmaktadır. İkincisi ise Maocu görüşten Aydınlık Hareketi’nin müdahaleyi açıkça eleştiren az sayıdaki siyasi aktörden biri oluşudur. Çalışmada hareketin Türkiye solu içindeki konumu ve 1970’lerdeki siyasi ve ideolojik dönüşümü değerlendirilip, bu bağlamda Kıbrıs sorunu özelindeki görüşleri diğer sol siyasi aktörlerle karşılaştırmalı biçimde ele alınacaktır. Son olarak, 1974 Askeri Müdahalesi’ne yönelik eleştirilerinin içeriği, nedenleri ve sonrasındaki çözüm önerileri analiz edilecektir.
This study examines the Aydınlık Movement’s perspective on the Cyprus Issue, with particular emphasis on its opposition to the 1974 Turkish military Intervention in Cyprus. Despite its significance, the interaction between internal political dynamics and foreign policy decision-making in this context has received limited scholarly attention. This research addresses that gap by focusing on the Aydınlık Movement, a Maoist-oriented faction within the Turkish left, for two reasons: the enduring importance of the Cyprus Issue—especially the 1974 intervention— makes it a valuable case study; and the movement with distinct ideological position represents one of the few political actors that openly criticized the dominant national narrative surrounding the military intervention. The first section of the study explores the Aydınlık Movement’s ideological and political orientation within the broader landscape of the Turkish left during the 1970s. The following sections provide a comparative analysis of various political actors’ stances on the Cyprus Issue, highlighting the Aydınlık Movement’s points of convergence and divergence. The final section evaluates the movement’s critique of the 1974 intervention and its proposed alternatives, offering insight into an underrepresented domestic critique of Turkish foreign policy in the context of the Cyprus conflict.