Cumhuriyet Ilahiyat Dergisi, cilt.22, sa.2, ss.1347-1368, 2018 (Scopus, TRDizin)
© Published by Sivas Cumhuriyet üniversitesi, Ilahiyat Fakültesi / Sivas Cumhuriyet University, Faculty of Theology, Sivas, 58140 Turkey.In the article, the phenomenon of deviation, which is one of the important subjects of stylistics and rhetoric is discussed. The deviation is divided into three categories in terms of phonetic, word and grammar. The study was limited to morphological deviation defined as a transition from form to another. The morphological deviations and their relation with meaning reveal the importance of changes in word level. The linguistic and contextual elements are considered as two complementary parties in contextual linguistics. From phonetic level to text consitency many linguistic elements play an important role in expression. Apart from the linguistic phenomenons that affect the meaning, non-linguistic elements should also be considered. In the research also word selection, meaning transfer and context are indicated. The deviation has expanded the use of Arabic words as well as the rich word derivation potential. In terms of Qur'ānic verses, it is an important criterion relationship of the word formula in the meaning for the Arabic language. The subtleties of this language phenomenon which is detected in Qur'ānic verses and fascinates the reader are explained by examples. © Published by Sivas Cumhuriyet üniversitesi, Ilahiyat Fakültesi / Sivas Cumhuriyet University, Faculty of Theology, Sivas, 58140 Turkey.Bu makalede, üslûp bilimin ve belâgatin önemli konulari arasinda yer alan 'udûl olgusu ele alinmiştir. Ses, sözcük ve gramer yönleriyle 'udûl üç kategoriye ayrilir. Araştirma, bir kaliptan diğerine geçiş olarak tanimlanan kelime düzeyindeki sarf 'udûlüyle sinirlandirilmiştir. I˙sim ve fiil sîgalarinda meydana gelen 'udûl çeşitleri ve anlamla ilişkisi, sözcük düzeyinde meydana gelen değişmelerin önemini ortaya koymaktadir. Dil içi ve dil dişi unsurlar bağlamsal dilbilimde birbirini tamamlayan iki taraf olarak kabul edilir. Ses düzeyinden metin bütünlüğüne kadar birçok dilsel unsur anlatimda önemli role sahiptir. Anlami etkileyen dilsel olgularin dişinda dil dişi unsurlari da dikkate almak gerekir. Makalede ayrica 'udûlle ilişkisi açisindan sözcük seçimi, anlam aktarmasi ve bağlam konularina değinilmiştir. 'Udûl üslûbu Arapçanin zengin sözcük türetme potansiyelinin yani sira sözcüklerin kullanim alanini genişletmiştir. Kur'ân âyetleri bağlaminda bakildiğinda, tercih edilen sözcük kalibinin anlamla irtibatlandirilmasi Arapça açisindan önemli bir kriterdir. Bağlamdan hareketle âyetlerde tespit edilen ve okuyucuyu hayran birakan bu dil olgusunun incelikleri örneklerle izah edilmiştir.