Piyasadaki Bazı At Kestanesi (Aesculus hippocastanum L.) Preparatlarının ve Tohum Ekstrelerinin Essin İçeriklerinin İTK ve YPSK ile Karşılaştırmalı Kalite Kontrolü

26. BİTKİSEL İLAÇ HAMMADDELERİ TOPLANTISI, İstanbul, Türkiye, 9 - 12 Eylül 2026, ss.84, (Özet Bildiri)

ve enflamatuvar durumların tedavisinde yaygın olarak kullanılan tıbbi bir drogdur. Essin miktarının ve kromatografik

profilinin belirlenmesi, drog ve preparatların kalite kontrolünde temel parametreler arasında yer almaktadır [1,2]. Bu

çalışmada, farmakope standartları doğrultusunda hazırlanan A. hippocastanum tohum ekstreleri ile farklı ticari

preparatların essin içeriklerinin kalitatif ve kantitatif olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, farklı etanol

konsantrasyonları kullanılarak hazırlanan tohum ekstreleri ile yurt içi ve yurt dışı kaynaklı kapsül ve tablet formundaki

ticari preparatlar analiz edilmiştir. Kalitatif analizler Avrupa Farmakopesi’nde belirtilen koşullara uygun olarak İnce

Tabaka Kromatografisi (İTK), Yüksek Performanslı İnce Tabaka Kromatografisi (YPİTK), kantitatif analizler ise

Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi (YPSK) yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. YPİTK ve İTK analizlerinde tüm

numunelerde essin varlığı doğrulanmıştır. YPSK sonuçlarına göre en yüksek essin miktarı %50 etanollü ekstrede

belirlenmiş (4,68±0,05 mg/kuru tohum) ve laboratuvar koşullarında hazırlanan tüm ekstrelerin farmakope kriterlerini

karşıladığı saptanmıştır. Ticari preparatların analizinde ise yurt dışı kaynaklı ürünlerin tedavi edici doz sınırlarında essin

içerdiği belirlenirken, yurt içinden temin edilen bazı gıda takviyesi ürünlerinde etiket beyanlarının altında essin

miktarları tespit edilmiş ve kromatografik profillerinde referans standarda göre sapmalar gözlenmiştir. Sonuç olarak, A.

hippocastanum tohumlarından hazırlanan ekstrelerin farmakope standartlarını karşıladığı, ancak bazı ticari preparatlarda

etken madde miktarı ve kromatografik profil açısından kalite farklılıkları bulunduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgular,

literatürde bildirilen YPSK temelli kalite kontrol yaklaşımlarını desteklemekte ve bitkisel ürünlerde farmakope temelli

analitik kalite kontrol uygulamalarının önemini ortaya koymaktadır.