Türkiye’de Hızla Yayılan Bir Tehdit: İstilacı Kaktüs Opuntia macrorhiza Engelm.’in Yeni Popülasyonları ve Yönetim İhtiyacı


Özkan N. N., Bekdemir S., Yaprak A. E.

12. Ulusal Botanik Kongresi, Ankara, Türkiye, 16 - 17 Kasım 2025, ss.69, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Ankara
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.69
  • Ankara Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Opuntia macrorhiza Engelm. (Cactaceae), Kuzey Amerika kökenli bir kaktüs türü olup doğal yayılışı ABD’nin Büyük Ovalar bölgesinden Rocky Dağları ve kuzey Meksika’ya kadar uzanmaktadır. İnsan etkisiyle farklı ekosistemlere taşınması sonucunda dünya genelinde geniş bir dağılıma sahip olmuştur. Kalın ve yumru şeklindeki ana kökü sayesinde kurak koşullara yüksek tolerans göstermesi ve istilacı büyüme formu ile dikkat çekmektedir. Son yıllarda Türkiye’de de istilacı yabancı tür olarak kaydedilmiş ve ilk gözlemler Kastamonu ile Sinop’tan bildirilmiştir. Arazi çalışmaları kapsamında Eskişehir (Sarıcakaya) ve Ankara (Nallıhan) bölgelerinde yeni popülasyonlar tespit edilmiş ve tür teşhisi yapılmıştır. Gözlemler, yalnızca bir yıl gibi kısa bir sürede yayılış alanında belirgin bir artış ve birey sayısında çoğalma olduğunu ortaya koymuştur. Türün geniş alanları hızla kaplama potansiyeli, kontrol altına alınmasını gerekli kılmaktadır. Ayrıca farklı popülasyonların yayıldığı habitat özellikleri, toprak yapısı, yükselti ve iklim koşulları karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. O. macrorhiza’nın istilacı yayılışı,özellikle iklim değişikliğinin etkileriyle birlikte düşünüldüğünde, biyolojik çeşitlilik, gıda güvenliği ve tarım ve hayvancılık açısından önemli tehditler barındırmaktadır. Türkiye’deki varlığı ekosistemler için potansiyel bir risk faktörü olarak değerlendirilmelidir. Bu nedenle popülasyonların düzenli olarak izlenmesi ve uygun yönetim stratejilerinin geliştirilmesi ekolojik açıdan büyük önem taşımaktadır.