Meme kanserli kadınlara ameliyat öncesi ve sonrası verilen e-mobil bilgilendirmenin anksiyete, distres ve yaşam kalitesine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FİLİZ SALMAN
Danışman: Sevinç Kutlutürkan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Meme kanseri tanı ve tedavi döneminde kadınlar, psikososyal ve fiziksel olarak birçok sorunla karşılaşmaktadır. Hastaların karşılaştığı sorunların yönetiminde hasta bilgilendirmesi önem taşımaktadır. Bu araştırma, meme kanseri ameliyatı öncesi ve sonrası süreç için geliştirilen e mobil bilgilendirme uygulaması kullanımının, hastaların anksiyete, distres ve yaşam kalitesi üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla, randomize kontrollü olarak yapılmıştır. Araştırma Nisan-Ağustos 2021 tarihleri arasında bir üniversite hastanesinin genel cerrahi klinik ve polikliniklerinde müdahale grubunda 42 ve kontrol grubunda 40 olmak üzere toplam 82 hasta ile tamamlanmıştır. Araştırmada kontrol grubundaki hastalar rutin bakım almış, müdahale grubundaki hastalar ise rutin bakımla birlikte ameliyat döneminde bir ay süreyle (ameliyat öncesi 1 hafta ve ameliyat sonrası 3 hafta) e-mobil bilgilendirme uygulamasını kullanmıştır. Veriler, Hasta Tanıtım ve İzlem Formu, HAD Anksiyete Alt Ölçeği, NCCN Distres Termometresi, FACT-G Yaşam Kalitesi Ölçeği, Hasta Bilgilendirilmesine Yönelik Memnuniyet Durumu Soru Formu ve Mobil Uygulama Değerlendirilmesine Yönelik Görüş Formu ile toplanmıştır. Araştırmanın yapılabilmesi için etik kurul ve kurum izni ile bilgilendirilmiş hasta onamı alınmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, ki kare testi, t testi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırmadaki veri kayıpları nedeniyle eksilme yanlılığını önlemek için ITT yapılmıştır. E-mobil bilgilendirme uygulaması kullanımından sonra müdahale grubundaki hastaların anksiyete ve distres puan ortalaması, kontrol grubuna göre daha düşük bulunmuştur (p 0.05). Araştırma sonucunda ameliyat sürecinde e-mobil bilgilendirme uygulaması kullanımının, kadınların anksiyete ve distres düzeyini anlamlı şekilde düşürdüğü, yaşam kalitesini ise etkilemediği belirlenmiştir. Ameliyat dönemi hasta bilgilendirmesinde, bilgi temelli mobil uygulama kullanımının yaygınlaştırılması önerilmektedir. Meme ameliyatı sürecinde hastaların bakım uygulamalarında e-mobil bilgilendirme kullanımının, kanıt temelli çalışmalara yön vereceği düşünülmektedir. Anahtar Sözcükler: Anksiyete, Distres, Meme Kanseri, Mobil Uygulama, Yaşam Kalitesi