Ankara keçilerinde androlojik parametrelerin dölverimi üzerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, DÖLERME VE SUNİ TOHUMLAMA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖMER ONUR PARILDAR
Danışman: ERGÜN AKÇAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hayvanlardan elde edilen verimlerin ekonomik sürdürülebilirliğinin sağlanabilmesi için yüksek bir dölverimi elde etmek ve kuşaklar boyunca aktarılmasını kontrol altına almak gereklidir. Bu yüzden androlojik muayene sistematiği (AMS) sürü reprodüktif yönetiminde önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışmada, Ankara Keçisi Tekelerinde aşım sezonunda yapılan androlojik muayene parametrelerinin, reprodüktif özellikler üzerine etkisinin araştırılması için amaçlanmıştır. Hayvan materyali olarak TAGEM tarafından yürütülen 'Türkiye Yerli Evcil Hayvan Genetik Kaynakları Koruma Projesi' kapsamında 'Uluslararası Hayvancılık Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürlüğü'(UHAEM) bünyesinde korunan Ankara Keçilerinden dölverimi kanıtlanmış 6 adet teke (1-3 yaşlarında) ve 61 adet dişi kullanılmıştır. Araştırmada sezon içerisinde AMS uygulanan tekelerin morfometrik testis ölçümleri, suni vajen yardımıyla haftada 2 kere, 3'er tekrar olmak üzere toplam 36 ejakülatın spermatolojik özellik verileri ile, elde sıfat yöntemiyle çiftleştirilen 61 adet dişi birey üzerinden ilk sıfat canlı ağırlığı, gebe kalma oranı, ikizlik oranı, yavru verimi, canlı ağırlık artışları parametreleri ile karşılaştırılarak aralarındaki korelasyon incelenmiştir. Yapılan korelasyon analizi sonucunda annenin doğum ağırlığı ile yaşı ve sıfat ağırlığı arasında pozitif korelasyonlar bulunmuştur. Tekelerin skrotal çevre uzunluğu, yaşı ve toplam testiküler hacmi arasında da istatistiksel olarak önemli korelasyonlar saptanmıştır (p<0.001). Bunun yanı sıra seçilen tekelerde spermanın kıvamı ile toplam testiküler hacim arasında negatif korelasyon elde edilirken, canlı spermatozoa oranı ile tekelerin skrotal çevre uzunluğunun pozitif korelasyon içerisinde olduğu gözlemlenmiştir. İkizlik oranı ise Anne VKS ile istatiksel öneme sahip pozitif korelasyon göstermiştir. Sonuç olarak araştırmada elde edilen; erkek bireylerin androlojik muayene parametrelerinden yaş, vücut kondisyon skoru, skrotal çevre, testiküler hacim, sperma kıvamı ve canlı spermatozoa oranları ile, dişilerde yaş, vücut kondisyon skoru, sıfat ağırlığı, doğum ağırlığı bulgularıyla, keçilerde dölverimi arasında korelasyon bulguları dikkate alınarak damızlık seçiminde önemli bir kriter olarak kullanılabileceği ve reprodüktif verimliliğe katkı sağladığı kanısına varılmıştır. Anahtar Sözcükler: Androlojik muayene, Ankara keçisi, dölverimi, elde sıfat, reprodüktif parametre.