Kamu ekonomisi bağlamında vergisel politika uygulamaları


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, MALİYE ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET NAR

Danışman: NURİ SEMİH ÖZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Toplumda vergilemeye karşı oluşabilecek olumsuz değer ve yargılar vergi ödeme istencini azaltabilmekte ve buna paralel mükellefler kamusal mallardan vergi ödemeksizin bedava yararlanabilmektedir. Bunun nedeni ise stratejik etkileşim ve bedavacılıktır. Sorunun çözümüne yönelik işbirliği ve hükümet aracılığı olmadan tam bir tatmin seviyesine ulaşılamadığı gibi etkinsizlik de yüksek olmaktadır. Sonuçta stratejik etkileşimden kaynaklı vergi uyumsuzluğu şeklinde vergileme sorunu ön plana çıkmakta ve dolayısıyla kamu finansmanında yetersizlikler oluşabilmektedir. Diğer taraftan bedavacılık sorunu sunulan hizmetlerin değerinin azalmasına neden olduğu gibi ek maliyetlerin de oluşmasına neden olmaktadır.Politik rekabet içerisinde seçmenlerin desteğini kazanmak isteyen politikacılar, bir taraftan seçmenlerin ödediği vergiyi azaltmak için gayret sarf edebilmekte, diğer taraftan da kamusal ve yarı kamusal malları kişi ya da çıkar grupları lehine bedava ya da kısmi bedavacılık şeklinde sunabilmektedirler. Birinci bölümde kişisel çıkar sağlamak amacıyla stratejik davranan ve bedavacılığa yönelen kişi ya da gruplar olurken, bu bölümde siyasi çıkar amacıyla stratejik davranan ve bedavacılığa yönelenler ise temelde politik ve bürokratik aktörler olmaktadır.Bu kısır döngü kaynak ihtiyacı içerisindeki özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler bakımından ağırlıklı olmak üzere uluslararası vergi ikilemi şeklinde ifade edilen uluslararası vergi politikaları benzeri uygulamaların daha yoğun biçimde gündeme gelmesine neden olmaktadır. Vergilendirme ve kamu finansmanı hakkında devam eden tartışmaların temel özelliklerinden biri ise gücün ulus devletlerden küreselleşmeyle beraber uluslarüstü kurumlara aktarılmasıyla yakından ilgili olmasıdır. Bu kapsamda ortaya çıkan küresel vergi sorunları, az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin vergisel bağımsızlığını aşındırarak özgür politika belirleme algılarını sınırlarken diğer taraftan da uluslararası tahkim sürecindeki şekliyle hukuki bağımsızlıklarını da zedeleyebilmektedir.