29 And ve 89 Cet yıldızlarının Tübitak Ulusal Gözlemevi coude eşel tayf indirgemeleri ve kimyasal bolluk analizleri

Sıla Eryılmaz

29 And ve 89 Cet yıldızlarının Tübitak Ulusal Gözlemevi coude eşel tayf indirgemeleri ve kimyasal bolluk analizleri

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ASTRONOMİ VE UZAY BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Sıla Eryılmaz

Danışman: Kutluay Yüce

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu yüksek lisans tez çalışmasında, 29 And (HD 3369, HR 154, SAO 54033, GSC 02279-01665) ve 89 Cet (HD 17081, HR 811, SAO 148575, GSC 05292-00970) isimli yıldızların tayf indirgemeleri ve kimyasal bolluk analizleri gerçekleştirildi. Yıldızlar, TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi (TUG)'ndeki RTT150 teleskobuna bağlı Coude Eşel Tayfçekeri (CET) kullanılarak Dr. Kutluay YÜCE tarafından ?Chemical Abundance Analyses using CES Spectra of A, Early F, Am and Fm Stars ? gözlem projesi kapsamında Ağustos 2009 tarihinde gözlendi.Gözlemsel ham veriler, IRAF programı ile indirgenerek tek boyutlu tayflar elde edildi. Tayflar, REDUCE ve VLINE (Hill et al. 1982a,b) programları ile ölçülerek tayf çizgilerinin merkez dalgaboyu, eşdeğer genişliği, derinliği, yarı yükseklikteki tam genişliği bulundu. Atmosfer analizi, LINUX ortamda kişisel bilgisayarlarda işler durumda olan yerel termodinamik denge varsayımlı (LTE) paralel düzlem geometrili ATLAS9 (Kurucz 1995) programı ile gerçekleştirildi. 29 And ve 89 Cet yıldızlarının yüzey element bollukları WIDTH9 (Kurucz 1995) programı yardımıyla hesaplandı.Yıldız tayflarında bulunan çizgilerin tanıları yapılarak atmosferlerindeki atom ve iyonlar belirlendi. Atmosfer parametre değerleri, 29 And için Te = 15130 K, log g = 3.70 dex bulunurken, 89 Cet için Fossati vd. (2009) tarafından elde edilen Te = 12800 K, log g = 3.75 dex güncel değerleri kullanıldı. 29 And ve 89 Cet yıldızlarının demir çizgilerinden elde edilen mikrotürbülans hızları (?), sırasıyla, 0 km sn-1 ve 1 km sn-1 olarak belirlendi. Dönme hızı (v sini), 29 And için 14 ± 0.5 km sn-1 ve 89 Cet için 20 ± 0.5 km sn-1 bulundu.Bu çalışma kapsamında 29 And yıldızı için 25 element (He, C, O, Mg, Al, Si, P, S, Cl, A, Ca, Sc, Ti, Cr, Mn, Fe, Sr, Y, Zr, La, Ce, Pr, Nd, Sm, Gd), 89 Cet için 27 elemente (He, C, N, O, Ne, Mg, Al, Si, P, S, Cl, A, Ca, Sc, Ti, Cr, Mn, Fe, Ni, Sr, Y, Zr, La, Ce, Pr, Nd, Gd) ilişkin bolluk hesabı yapıldı.Bu yüksek lisans tez çalışmasında 29 pi And (B5 V) ve 89 pi Cet (B7 IV) yıldızlarının TUG verileri ile yapılan tayf ölçümlerine ve kimyasal bolluk analizlerine ilişkin ayrıntılı tayfsal analizler, Kutluay Yüce'nin doktora tezi (2003), Tolgahan Kılıçoğlu (2008) ve Başak Eminoğlu (2009)'bun yüksek lisans tezleri ve Canan Şahin (2008)'in dönem sonu projesi ve ?Elemental abundances from DAO spectrograms (örnek; Adelman et al. 2007)? çalışmalarına benzer şekilde uygulandı.