Kıyı çizgisi değişiminin gayrimenkul değerine etkisinin sayısal modellenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Taşınmaz Geliştirme Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET ÜLGER

Danışman: Yeşim Tanrıvermiş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kıyı çizgisi değişiminin izlenmesi ve gayrimenkullere olan etkisinin tahmin edilmesi, ekonomik gelişimin sürdürülebilirliğini sağlamanın yanı sıra çevresel, sosyal, kültürel ve mülkiyet değerlerinin korunması açısında da son derece önemlidir. Dünya'da gayrimenkul sektörü için oldukça önemli olan değer tahmini ve değere etki eden faktörlere yönelik ciddi çalışmalar yürütülmekle birlikte, inşa edilecek kıyı yapılarının meydana getireceği kıyı çizgisi değişiminin, uzun dönemde kıyıya yakın bölgelerdeki gayrimenkullerin değerine yapacağı etkinin incelendiği bir çalışmaya rastlanmamıştır. Sakarya ili Karasu ilçesinde seçilen bir kıyı bölgesinde, kıyı çizgisi değişiminin gayrimenkul değerine etkisini analiz etmek amacıyla, yörenin rüzgar ve dalga iklimi analizleri yapılarak etkili dalga yönü belirlenmiş, seçilen kıyı alanında yıllar içerinde meydana gelen kıyı çizgisi değişimleri ve bu değişimlerin gayrimenkullere etkisi hem saha çalışmaları hem uydu görüntüleri hem de resmi kurum ve kuruluşlardan temin edilen verilerle 2003 ve 2021 yılları arasındaki dönem için incelenmiştir. Kıyı çizgisi değişimini tahmin etmeye yönelik olarak bir kıyı çizgisi değişimi sayısal modeli geliştirilmiştir. Kıyı çizgisi değişimi sayısal modeli geliştirildikten sonra, yarı logaritmik regresyon analizine dayalı bir hedonik değer sayısal modeli oluşturulmuş ve değer denklemi elde edilmiştir. Kıyı çizgisi değişimi sayısal modeli ile hedonik değer sayısal modelinin birlikte çalıştığı bir bütünleşik model oluşturularak kıyı alanında seçilen bir gayrimenkul için bütünleşik model ile değer tahmini uygulaması yapılmıştır. 2021 yılı değeri 155.994,57 TL olan bir parselin, 2028 yılında kıyı çizgisi değişimi nedeniyle bir kısmının su altında kalması sonucunda bugünkü değerinin 35.878,75 TL olacağı, gayrimenkullerin kıyı çizgisine yakınlaşmasının değeri olumsuz etkilediği, kıyı çizgisinden uzaklaşmasının ise değere olumlu yansıdığı tespit edilmiştir.