Contextualizing space in the contemporary scottish novel: Alasdair Gray's the fall of Kelvin Walker, Jackie Kay's Trumpet, and Ali Smith's girl meets boy
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İNGİLİZ DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: SİMLA KÖTÜZ
Danışman: ZEYNEP ZEREN ATAYURT FENGE
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tezin amacı Alasdair Gray'in The Fall of Kelvin Walker (1985), Jackie Kay'in Trumpet (1998) ve Ali Smith'in Girl meets boy (2007) isimli üç çağdaş İskoç romanındaki Londra ve çeşitli İskoç şehir ve kasabalarının temsilini incelemektir. Seçilen romanlarda, Londra ve çeşitli İskoç şehir ve kasabalarında yer alan ev, işyeri ve sosyal alanlar gibi çeşitli yerlerin, İskoç karakterlerin günlük yaşamları ve kişilik özellikleri üzerinde dikkate değer bir etkisi vardır. Bu temsile ek olarak yolculuk olgusu, başkarakterlerin kendileriyle barışmaya giden süreçte deneyimledikleri aydınlanma anlarına zemin hazırlayan soyut bir alan oluşturması açısından işlevsel olarak kullanılmaktadır. Bu bağlamda, bu çalışma seçilen romanlarda kimlik inşası olgusunun başkarakterler tarafından yapılan yolculuklar aracılığıyla bağlamsallaştırılan mekân kullanımlarıyla olan karmaşık ilişkisinin hangi yöntemler aracılığıyla temsil edildiğini inceler. Yukarıda belirtilen temsil bağlamında, Çağdaş İskoç Romanının gelişim süreci boyunca politik sınırlamalardan ziyade etkisini gittikçe artıran kişisel kaygılar doğrultusunda şekillenen daha değişken ve esnek bir kimlik olgusunun varlığına işaret ettiği sonucuna varır. Bu değişen temsili farklı uzamsal çalışmalar ışığında inceleyerek belirlemeyi hedefleyen çalışmanın ilk bölümünde, Alasdair Gray'in The Fall of Kelvin Walker (1985) adlı romanı, Fransız düşünür Henri Lefebvre'nin mekânsal üçlü önermesi bağlamında incelenmektedir. Bu incelemenin amacı, romanın İskoç başkahramanının İngiltere – özellikle Londra – algısına ve İngiliz olma deneyimini yansıtan Londra'daki belirli yerlerin başkahramanın kimlik inşası süreci üzerindeki etkisine sosyopolitik bir bakış açısı sunmaktır. Çalışmanın ikinci bölümünde, Jackie Kay'in Trumpet (1998) adlı romanı, hem çağdaş İskoç romanında mekân ve yolculuk olgularının algılanmasında etkisini gittikçe artıran kişisel eğilimleri belirlemeyi, hem de bu değişen algının aynı romanda olay örgüsü ve anlatıyı hangi şekillerde yönlendirdiğini belirlemek amacıyla, Rus düşünür ve eleştirmen Mihail Bahtin'in eşik kronotopu önermesi ışığında incelenmektedir. Çalışmanın son bölümünde Ali Smith'in Girl meets boy (2007) adlı romanı, fiziksel yerlerin ve yer değiştirme olgusunun öz gerçekleştirme ve benlik inşası gibi psikolojik olgular üzerindeki etkisini yorumlamak amacıyla, Hollandalı psikolog Hubert J. M. Hermans'ın diyalojik benlik teorisi çerçevesinde ele alır. Adı geçen romanlardaki mekân kullanımlarının yukarıda belirtilen farklı uzamsal teoriler ışığında incelendiği bu çalışmada, mekân ve hareketlilik olgularının gittikçe artan kişisel kaygılar çerçevesinde şekillenen daha değişken ve esnek kimlik algısının yansıtılmasına zemin hazırladığı ve İskoçya'nın roman yazarları tarafından mekânsal temsiller aracılığıyla gittikçe daha umutlu bir açıdan temsil edildiği sonucuna varmaktadır.