Türkiye'de bakanlık sistemi ve geleceği

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESRA DİK

Danışman: KORAY KARASU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bakanlıklar işlevsel uzmanlaşmaya dayanan merkezi devlet yönetiminin örgütlenme biçimidir. Tanzimat reformları ile ortaya çıkan örgüt ?nezaretler/bakanlıklar? zaman zaman değişikliğe uğramakla birlikte bugünkü şeklini almış ve devlet örgütlenmesinin temelini oluşturmuştur. Tezin temel hedefi, Türkiye?de bakanlık sisteminin ortaya çıkışı, gelişimi ve örgütlenmesini incelemek ve sistemde yaşanan değişimler ışığında bakanlık tipi örgütlenmenin geleceğine ilişkin öngörülerde bulunmaktır. Tezde, bakanlık sistemi ekonomik ve toplumsal örgütlenme tarzı içerisinde, tarihsel dönemlerine ayrılarak incelenmiştir. Bakanlıklar, olgusal gerçekliği anlamaya olanak sağlayacak ve 23 Nisan 1920?den 2012 yılına kadar bakanlık örgütlenmesine ilişkin temel mevzuatın yer aldığı bir veritabanından yola çıkılarak analiz edilmiştir. Tarihsel dönemlendirme otuz yıllık geniş dönemler ve on?ar yıllık alt dilimleri içermektedir. Sistemin geleceğine ilişkin çözümleme, ekonomiyi yöneten bakanlıklar üzerinden geliştirilmiştir. Olgusal gerçeklikten yola çıkılarak yapılan analiz sonucu, bazı dönemlerde belli bakanlıklar ekseninde güç yoğunlaşması olduğu ve Bir Bakanlık Merkezinde, Bürokrat Bir Ekip Merkezinde ve Başbakanlık Merkezinde olmak üzere üç merkezileşme türü yaşandığı saptanmıştır. Artan merkezileşmenin ise gelecekte bakanlıkların varlığını tehlikeye düşürmemekle birlikte niteliğinde önemli bir değişim yaratacağı sonucuna ulaşılmıştır. Bakanlıkların parlamenter karakteri yerini daha otoriter yönetim biçimlerine bırakmaktadır. Yakın vadede bir rejim değişikliği olasıdır.