M.Ö. III. binyıl Önasya sanatı ve ikonografisinde İmdugud/Anzu tasviri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ARKEOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET TARIK ÖĞRETEN
Danışman: İBRAHİM TUNÇ SİPAHİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:"MÖ 3.Bin Yıl Önasya Sanatı ve İkonografisinde İmdugud/Anzu Tasviri" başlıklı tez konusu kapsamında, Sümerce "İMDUGUD" ve Akadça "anzu" terimlerinin aslan başlı kartala ait bir isim olduğu, genel kabul gören bir görüş olarak karşımıza çıkmaktadır. Bununla birlikte İmdugud/Anzu tasvirlerinin, MÖ 4. Bin yılın son yarısına tarihlenen ve Mezopotamya'da Geç Uruk Dönemi olarak adlandırılan evrede karşımıza çıkmaya başlamıştır. MÖ 3. Bin yıl boyunca tasvirlerinin devam ettiği ve özellikle Erhanedanlar III Dönemi'nde popüler bir motif olarak kullanıldığı anlaşılmakta ve daha sonraki dönemlerde İmdugud/Anzu tasvirlerinin popülerliğinin azaldığı görülmektedir. MÖ 3. Bin yılın erken evrelerinde İmdugud/Anzu tasvirleri, sıklıkla profilden işlenmişken özellikle Erhanedan III Dönemi'nde bu mitolojik varlığın tasvirleri cepheden işlenmiş ve hayvanlar üzerinde onları pençeleri ile yakalamış şekilde gösterilmiştir. MÖ 3. Bin yılın sonlarında, kafa profilden vücut ise cepheden işlenmiştir. Yine bu bin yıl boyunca genellikle tasvirlerde tek başlı olarak karşımıza çıkan İmdugud/Anzu, bin yılın son evresinde çift başlı olarak da karşımıza çıkmaya başlamıştır. Savaşçı özelliğinin yanında daha çok hayvanlar üzerinde koruyucu bir vasfa sahip olan İmdugud/Anzu, genellikle Tanrı Ningirsu ve Lagaş kenti ile ilişkilendirilmektedir. Bununla birlikte farklı bölgeler ve yerleşimlerden elde edilen veriler sonucunda yalnızca Tanrı Ningirsu ve Lagaş kenti ile ilişkilendirilemeyeceği görülmekte ve dönemin dinsel dünyasında, özellikle Erhanedan III Dönemi'nde geniş bir yayılım göstermektedir.