İngiliz dış politikası ekseninde Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI EKONOMİK İLİŞKİLER ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İMRAN KAYA

Danışman: ÇINAR ÖZEN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

1990 yılında iki Almanya'nın birleşmesi, 1991 yılında Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından Soğuk Savaş'ın sona ermesi ile uluslararası sistemde iki kutuplu sistem yerini belirsizliğe bırakırken, değişen tehdit algılamalarıyla Sovyet tehdidi yerini etnik çatışmalar, azınlık sorunları, sınır anlaşmazlıkları ve terörizme bırakmıştır. Avrupa'nın uluslararası sistemde ortaya çıkan yeni koşullara uyum sağlama, dış politika ve güvenlik alanındaki etkinliğini arttırma isteğinin bir sonucu olarak gelişen Ortak Dış ve Güvenlik Politikası (ODGP)'nın bir uzantısı olarak 1990'ların sonlarında Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası (AGSP) ortaya çıkmıştır.AB içinde Atlantikçi tutumuyla öne çıkan İngiltere, Soğuk Savaş sonrası Avrupa'da güvenlik ve savunma alanındaki tartışmalarda Avrupa güvenliğinde NATO'yu esas alan, NATO içinde AGSK oluşumunu destekleyen bir tutum içinde olmuştur. Siyasi bütünleşme alanında bugün gelinen aşama olan AGSP'nin ortaya çıkması ancak, İngiltere'nin bu konudaki tavrını değiştirmesi sonucu gerçekleşen 1998 St Malo Zirvesi sonucunda gerçekleşmiştir. İngiliz dış politikasında meydana gelen söz konusu değişim AGSP'nin ortaya çıkmasına neden olmakla birlikte İngiltere'nin Atlantik ittifakını koruma odaklı temel siyasetinden kopma anlamına gelmemekte, aksine Atlantik ittifakını korumak amacıyla geliştirilen taktiksel bir değişimi ifade etmektedir. Diğer yandan Avrupa'nın en önemli askeri güçlerinden biri olan İngiltere'nin bu süreçte izlediği tutum AGSP'nin gelişimi ve şekillenmesinde önemli rol oynamaktadır.