İlhanlı Hükümdarı Ebu Sa'id Bahadır Han döneminde Doğu Anadolu(1317-1335)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2007
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KEMAL RAMAZAN HAYKIRAN
Danışman: İLHAN ERDEM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:lhanlı devletinin son büyük ilhanı olan Ebu Sa`id Bahadır Han'ın saltanatı lhanlıların slamlasma ve Türklesme sürecinin tamlandıgı dönemdir. lhanlılar, bu dönemde kültürel dönüsümleriyle birlikte siyasi ömürlerini de tamamlamıslardır. Uzunca bir zamandır farklı dinlerin çekismesine sahne olan lhanlı Hanedanı'da Gazan döneminden sonra slamlasma süreci baslamıstı. Fakat bu olgunlasma döneminde hanedanlık slam içi mezheplerin çekismelerine sahne olmustu. Ebu Sa`id devrinde slamlasma süreci tamamlanmıs lhanlı Hanedanı artık bütünüyle slamlasmıs slam içinde de Sünnîlesmis bir yapıya kavusmustu. Ebu Sa`id Bahadır Han dönemimde Mogollar, Anadolu'nun yerli bir unsuru haline dönüsmüsler ve buradaki kültürel ortama uyum saglamıslardır. Ebu Sa`id Bahadır Han'ın saltanatının ilk yıllarında karısıklıklar bas göstermisse de zamanla ülke genelinde sükûnet ve refah saglanmıstır. Ebu Sa`id halkı rahatsız eden ve isyanlara sebep olan vergi sisteminde düzenlemeler yapmıs ve yayımladıgı fermanlarla haksız vergi toplanmasını önlemeye çalısmıstır. Bu durum Sultanın halk tarafından sevilmesine yol açmıstır. Ebu Sa`id Bahadır Han döneminin en önemli simaları Emir Çoban ve ogullarıdır. Vezir Emir Çoban devlet mekanizmasında oldukça etkin bir isimdi. Saltanatının ilk devresinde Emir Çoban'ın gölgesinde kalan Ebu Sa`id Han sonları Emir Çoban'ı devlet yönetiminden tasfiye etmeyi basarmıstır. Emir Çoban'ın oglu olan Demirtas Noyan, Anadolu genel valiligi yapmıs buradakudretli bir yönetim sistemi kurmus ve adil bir yönetim anlayısına sahip olmustu. Demirtas Noyan'ın valiligi sırasında Anadolu'da dirlik ve düzen saglamıstı. Fakat Demirtas Noyan'ın bu kudretine güvenerek Anadolu'da bagımsızlıgını ilan etmesi ve ardından yasanan olaylar Ebu Sa`id Bahadır Han devrinin önemli siyasal gelismelerindendir. Ebu Sa`id Bahadır Han döneminde Dogu Anadolu'ya kaydırılan lhanlı tümenleri ve bunların aileleri Dogu Anadolu'da kalıcı olacak olan ve hala daha günümüzde varlıgını sürdüren Mogol nüfusunun artmasında önemli katkı saglamıstır.