Sistemik Sklerozlu Hastalarda Modifiye Rodnan Cilt Skoru ile Kapilleroskopik Bulguların Karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAFIZ MUSTAFA KADER
Danışman: Tahsin Murat Turgay
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Sistemik skleroz tanılı hastalarda deri kalınlığının değerlendirilmesi için Modifiye Rodnan Cilt Skoru kullanılmaktadır. Kapilleroskopi; tırnak yatağındaki mikrovasküler yapıların incelenmesi ile yapılan non invaziv bir tetkiktir ve tedavi-takipte kullanılır. Bu çalışmadaki amaç Modifiye Rodnan Cilt Skoru ile kapilleroskopik bulguların karşılaştırılması olacaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışma 107 (98'i kadın) sistemik skleroz tanısı olan hasta ile yapıldı. Hasta bilgileri ve değerleri hastane sisteminden retrospektif olarak değerlendirildi. Tüm hastaların Modifiye Rodnan Cilt Skorları, kapilleroskopik bulguları, demografik özellikler, klinik tutulumları, aldıkları tedaviler ve laboratuvar parametreleri değerlendirildi. Kapilleroskopik bulgular non-spesifik/normal, aktif dönem, erken dönem ve geç dönem olarak sınıflandırıldı. Bulgular: Çalışmaya katılan 107 hasta kapilleroskopik paternlerine göre normal/non-spesifik, aktif dönem, erken dönem ve geç dönem olmak üzere 4 ana gruba ayrıldı. Gruplar karşılaştırıldığında cinsiyet, sigara kullanımı, alkol kullanımı, takip süresi, tip 2 diabetes mellitus varlığı, hipertansiyon varlığı, KOAH varlığı, astım varlığı, aritmi varlığı, hipotiroidi varlığı, artrit ve artralji varlığı, GİS tutulumu, toraks BT tutulum paterni, kalsifikasyon varlığı, telenjektazi varlığı, ECO parametreleri, MMF ve iloprost tedavileri hariç diğer tedavilerde, FEV1 ve FEV1/FVC oranında, BNP, anti-sentromer antikor ve C4 düzeyleri hariç araştırılan tüm parametrelerde anlamlı farklılık gösterilemedi.(p>0.05) Raynaud Fenomeni, normal/non-spesifik kapilleroskopik bulguları olan hasta grubunda anlamlı olarak daha az görüldü.(p=0.009). Dijital ülser varlığı geç dönem kapilleroskopi bulguları olan hasta grubunda anlamlı olarak daha fazla görüldü.(p=0.008) Akciğer tutulumu geç dönem kapilleroskopik bulguları olan hasta grubunda anlamlı olarak daha yüksek görüldü.(p=0.045) MMF tedavisi ve iloprost tedavilerinin kullanımı, geç dönem kapilleroskopik bulguları olan hasta grubunda anlamlı olarak yüksek bulundu.(P değeri sırasıyla 0.008 ve <0.001)FEV1 ve FVC değerleri erken dönem ve geç dönem kapilleroskopik bulgular gösteren bu iki grup birbirleriyle karşılaştırıldıklarında anlamlı farklılık gösterdi.(P=0.012) BNP ortanca değeri geç dönem kapilleroskopik bulguları olan hasta grubunda anlamlı farklılık gösterdi(P=0.036) Anti-Sentromer antikor varlığı geç dönem kapilleroskopik bulguları olan grupta anlamlı olarak daha düşük bulundu.(P=0.013). Serum C4 değeri geç dönem kapilleroskopik bulguları olan grupta anlamlı olarak daha düşük bulundu.(p=0.032) Modifiye Rodnan Cilt Skoru geç dönem kapilleroskopik bulguları olan hasta grubunda anlamlı olarak yüksek bulundu.(P<0.001) MRSS ile organ tutulumları arasındaki ilişkiye bakıldığında ise GİS tutulumu(p <0.001), Akciğer tutulumu(<0.001), telenjektazi varlığı(p=0.005) ve Raynaud Fenomeni varlığını(p=0.001) olan hastalarda MRSS anlamlı olarak yüksek bulundu. Bu bulgular literatürdeki çalışmalar ile korelasyon göstermektedir. Sonuç: Bu çalışmada Modifiye Rodnan Cilt Skoru ve kapilleroskopik bulgular arasında dijital ülser varlığında, Raynaud Fenomeninde, akciğer tutulumunda, MMF ve iloprost tedavilerinde, FVC değerinde, BNP değerinde, Anti-sentromer antikor varlığında ve serum C4 düzeylerinde istatistiksel anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Ayrıca MRSS akciğer tutulumu, GİS tutulumu, Raynaud Fenomeni ve Telenjektazisi olan hastalarda anlamlı olarak daha yüksek bulundu. Anahtar Kelimeler: Modifiye Rodnan Cilt Skoru, kapilleroskopi, interstisyel akciğer hastalığı, sistemik skleroz