İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi'nde yer alan TY05650 numaralı mecmua-i gazeliyat'ın incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İSLAM TARİHİ VE SANATLARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RABİA YILDIRIM

Danışman: ZÜLFİKAR GÜNGÖR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tez çalışmamızın konusu, İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi NEKTY05056 numarada kayıtlı bulunan ve gazel nazım biçimiyle yazılmış şiirleri ihtiva eden Mecmû'a-i Gazeliyyât'tır. Mecmua, 17. yüzyılın sonu ile 18. yüzyılın başında yaşamış 15 divan şairine ait 179 gazeli barındırmaktadır. Tez çalışmamız üç ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışmanın konusu, amacı ve önemi hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde mecmuanın tanımı, mecmua türünün tarihî seyri ve edebiyatımızdaki önemi üzerinde durulduktan sonra mecmualarla ilgili araştırmacıların yaptıkları tasnifler hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde Mecmû'a-yı Gazeliyyât'ın incelemesi yapılmıştır. Bu başlık altında nüsha tavsifi, şairlerin biyografileri, mecmuanın edebî değeri ve edebiyatımıza katkıları gibi konular üzerinde durulmuştur. Mecmuaya ayrı bir değer katan, alan araştırmalarına konu olan çiçek resimleri ve müzehhibine de bu başlık altında değinilmiştir. Tezin üçüncü ve son bölümünde mecmuadaki gazellerin transkripsiyonu yapılarak karşılaştırmalı metni oluşturulmuştur. Mecmuadaki gazellerin, ait oldukları şairlerin divanlarında bulunup bulunmadığının teyit edilmesi, yeni edebî metinlerin tespit edilmesi amacıyla yaptığımız çalışmada daha önceden literatüre girmemiş on adet gazel metni gün yüzüne çıkarılmıştır. Ayrıca çalışmanın sonuna eklenen matla ve makta tablosuyla araştırmacılara kolaylık sağlanması amaçlanmıştır.