Kan akımı kısıtlı egzersizler için basınç reçetelendirme yöntemlerinin karşılaştırılması ve geçerlilik-güvenirlik çalışması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖKHAN BÜYÜKLÜOĞLU
Eş Danışman: MEHMET MESUT ÇELEBİ, ZEHRA AKKAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kan akımı kısıtlı egzersizler ekstremitelerin proksimalinde bir manşon yardımı ile venöz kan akımının ve kısmi olarak arteryel kan akımının kısıtlandığı egzersizlerdir. Kan akımı kısıtlı egzersizlerin aynı direnç düzeyindeki kan akımı kısıtlı olmayan egzersizlere göre daha fazla hipertrofi ve dayanıklılık sağladığına yönelik kanıtlar bulunmaktadır. Bu uygulamanın egzersizinin reçete edilmesi hakkında ise kesin bir görüş bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı üst ekstremiteye yönelik kan akımı kısıtlı egzersiz uygulamaları için literatürde kendine yer bulmuş basınç belirleme yöntemlerini altın standart olan ''Pulsed-Wave (PW) Doppler'' ile karşılaştırmak ve yeni bir yöntem olarak 'Kapiller Geri Dolum Zamanının Uzaması'nın basınç reçetelendirmede kullanılıp kullanılamayacağını araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışma 44 sağlıklı gönüllü ile tamamlanmıştır. Katılımcılardan birer hafta ara ile iki defa manuel kan basıncı manşonu kullanılarak rastgele sırada ''Pulsed-Wave (PW) Doppler'', parmak ucu oksimetre cihazı pletismografı, kapiller geri dolum zamanı uzaması ve öznel sıkılık ölçeği kullanılarak dominant üst ekstremite brakiyal arter oklüzyon basınçları belirlenmiştir. Ekstremite çevre ölçümleri ve vital bulgular kullanılarak Tuncalı ve Hong-Yun Liu tahmin formülleri sonuçları belirlenmiştir. Elde edilen veri istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Basınç belirleme yöntemlerinin birinci ve ikinci ölçümleri karşılaştırıldığında, yalnızca öznel sıkılık ölçeği ile belirlenen basınçlar arasında istatistiksel anlamlı (157,5 ± 17,6 ile 172,4 ± 18,5 p=0.004) bir fark saptanmıştır. Her bir ölçüm yönteminin altın standart olan ''Pulsed-Wave (PW) Doppler'' ile karşılaştırılmasında ise, pulse oksimetre pletismograf yöntemi hariç tüm yöntemlerde istatistiksel anlamlı (p<0.05) farklar saptanmıştır. Pulse oksimetre pletismografı ile ''Pulsed-Wave (PW) Doppler'' ölçümleri arasında ise (131,5 ± 10,2 ile 130,4 ±12,0 p=0.168) anlamlı bir fark saptanmamıştır. Bu iki yöntemin lineer regresyonunda Pearson r, R2 ve tahminin standart hatası sırasıyla r=0.897, 0,805 ve 4,59 mmHg olarak saptanmıştır. Bland-Altman grafiği ile pulse oksimetre pletismografı ve ''Pulsed-Wave (PW) Doppler'' yöntemleri arası uyum olduğu saptanmıştır. Sonuç: Kan akımı kısıtlı egzersizler için basınç reçetelendirmesinde pulse oksimetre pletismografı güvenilir ve geçerli bir yöntem olarak bulunurken; öznel sıkılık ölçeği, kapiller geri dolum zamanının uzaması, Tuncalı ve Hong-Yun Liu tahmin formülleri güvenilir ve geçerli yöntemler olarak bulunamamıştır. Anahtar Kelimeler: Kan Akımı Kısıtlı Egzersiz, Oksimetre, Oklüzyon Basıncı Tahmin Formülü, Kapiller Geri Dolum Zamanı, Öznel Sıkılık Ölçeği