Trogoderma granarıum'un (Coleoptera: Dermestidae) diyapozla ilişkili genlerinin ifade düzeylerinin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİTKİ KORUMA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA ÖZDAMAR
Danışman: Nurper Güz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hububat ürünleri ülkemiz açısından önemli ekonomik değere sahiptir. Bu nedenle hububat ürünlerinin hastalık ve zararlılardan korunarak saklanması önemlidir. Depo zararlısı Trogoderma granarium dünya çapında karantinaya dahil edilmiş 100 istilacı tür arasında yer almaktadır. Geniş konukçu tercihine sahip olması, döl sayısının uygun şartlar altında 12'ye kadar ulaşabilmesi ve uzun yıllar sürebilen diyapoz mekanizmasına sahip olması bu tür ile mücadeleyi zorlu kılmaktadır. Biyoteknolojik çalışmaların önem kazanmasıyla birlikte zararlılar ile mücadelede hedef genin bilgisinin bulunuyor olması önem kazanmıştır. Bu amaçla tez kapsamında T. granarium bireylerinin diyapozla ilişkili olduğu düşünülen 5 adet genin ifade düzeyleri analiz edilmiştir. Bu genler peritrophic matrix protein 14 precursor (PM), spidroin-1-like (SP), endochitinase A-like, A-kinase anchor protein 14-like [Ceratitis capitata] (EC) , anti-diruetic peptide precursor (ADH) olarak belirlenmiştir. Gen ifadelerine 4 farklı koşul (Açlık, feçes, populasyon, soğuk baskısı) ve 5 farklı dönemden (1., 2., 3. dönem larva, ergin dişi ve ergin erkek) elde edilen örneklerden 3 tekerrürlü olacak şekilde incelenmiştir. qPCR analizi sonucunda elde edilen CT değerleri, housekeeping genlere ait CT değerleri ile karşılaştırılmak üzere, 2-ΔCT formülü kullanılarak normalize edilmiştir. Örnekler arasındaki istatistiksel anlamlılık, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve ardından Tukey's Honest Significant Difference (HSD) testi ile belirlenmiştir. Değerlendirmede koşullara göre EC geni hariç tüm genlerin soğuk baskısı altında, EC geninin ise popülasyon baskısında en fazla ifade edildiği bulunmuştur. Dönemlere göre ADH geni hariç diğer tüm genlerin 1. dönem larvada ifade düzeyinin en fazla olduğu bulunmuştur. ADH geni tüm dönemler arasında en fazla ergin dişide ifade edilmiştir. Bu çalışma ile elde edilen verilerin zararlı ile mücadelede böcek fizyolojisini hedef alan diğer bilimsel çalışmalara ışık tutacağı düşünülmektedir.