Kronik aralıklı soğuk stresin peripubertal dönemdeki sıçanların beyninde kortizol aracılı oksidatif stres, inflamasyon ve anksiyodepresif benzeri davranışlara etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE DENİZ DEĞİRMENCİ
Danışman: EMEL GÜNEŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Tehdit altında homeostaz durumu olarak tanımlanan stres, depresyon ve anksiyete gibi psikiyatrik hastalıkların patofizyolojisinde önemli bir risk faktörüdür. Bu çalışmanın amacı; adolesan dönemde kronik aralıklı soğuk stres maruziyetinin beyinde yol açtığı inflamasyon, oksidatif stres, anksiyete ve depresyon benzeri davranışları incelemektir. Gereç ve Yöntem: Adolesan dönem erkek sıçanlar, modifiye edilmiş kronik aralıklı soğuk stres modeline maruz bırakılmıştır. Soğuk maruziyeti kademeli artırılmış ve 21 gün boyunca günde 1 saat olarak uygulanmıştır. Sıçanlar kontrol ve stres grubu olarak iki gruba ayrılmıştır. Anksiyete benzeri davranışlar açık alan testi, yükseltilmiş artı labirent, aydınlık karanlık kutusu testlerinde; depresyon benzeri davranışlar şeker seçim testi, zorunlu yüzme testlerinde değerlendirilmiştir. Prefrontal korteks, striatum, talamus ve hipokampusta; tümör nekroz faktörü-α, interlökin-1β, beyin kaynaklı natriüretik faktör, reaktif oksijen ürünleri, malondialdehit, total oksidan ve antioksidan seviyesi, kortizol düzeyleri değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmamızda kronik aralıklı soğuk strese maruz bırakılan adolesan dönem sıçanlarda kontrol grubuna kıyasla, anksiyete ve depresyon benzeri davranışlarda artış, prefrontal korteks ve striatumda azalmış BDNF düzeyi, prefrontal kortekste artmış kortizol düzeyi, hipokampus ve talamusta artmış IL-1β düzeyi, striatumda artmış protein karbonil düzeyi, prefrontal korteks ve talamusta azalmış TAS gösterilmiştir. Sonuç: Adolesan dönem, strese duyarlılığın arttığı önemli bir nörogelişimsel dönemdir. Bu çalışmada adolesan dönem erkek sıçanlarda kronik aralıklı soğuk stres uygulamasının hem anksiyete hem de depresyon benzeri davranışlara yol açabildiği ve bazı beyin bölgelerinde inflamasyon ve oksidatif stres artışına neden olabileceği gösterilmiştir.