Ekonomik Güvensizlik Algısı İle Sosyal İçerme/Dışlanma Arasındaki İlişkide Temel Psikolojik İhtiyaçların Aracı Rolü

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Psikoloji Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Gizem Gül Kürekçi

Danışman: Derya Hasdağ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada ekonomik güvensizlik algısı ile sosyal içerme/dışlanma arasındaki ilişki ve bu ilişkide Kendini Belirleme Kuramı yazınında sunulan üç temel psikolojik ihtiyacın (özerklik, yetkinlik, ilişkide olma) aracılık rolü incelenmiştir. İlk olarak çalışmanın değişkenlerini ölçümlemek amacıyla ekonomik güvensizlik algısına ilişkin sorular ve Sosyal İçerme Ölçeği 353 katılımcıyla yürütülen bir ön çalışma ile Türkçeye uyarlanmıştır. Daha sonra çalışmanın amacı doğrultusunda 42 farklı üniversite ve 59 farklı bölümden 18- 34 yaşları arasında 294 lisans öğrencisinden toplanan verilerle hipotezler test edilmiştir. Çalışmanın bulgularına göre tüm değişkenler birbiriyle anlamlı ilişki göstermektedir. Özerklik, yetkinlik ve ilişkide olmanın rolleri incelendiğinde ekonomik güvensizliğin sosyal içerme ile arasındaki ilişkide her birinin aracı rolü bulunurken sosyal dışlanma ile olan ilişkiye yalnızca yetkinlik ve ilişkide olma ihtiyaçlarının aracılık ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak bulgular ilgili yazın çerçevesinde tartışılarak sonuçların uygulamalı alanda kullanımı ve gelecek çalışmalar için önerilere yer verilmiştir.