İdil-Ural bölgesinde Hristiyanlığın yayılması üzerine bir araştırma

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2003

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MİLEUŞA YUSİPOVA

Danışman: MEHMET KATAR

Özet:

ÖZET Günümüzde dünyanın değişik bölgelerinde çeşitli dinlere mensup olan halklar yaşamaktadır. İdil-Ural Bölgesinde Hıristiyanlığın Yayılması Üzerine Bir Araştırma adlı çalışmada bu halklardan biri olan, İdil-Ural bölgesinde yaşayan ve günümüzde Hıristiyan olarak bilinen Kreşinler'in tarihi ve bugünkü durumu incelenmektedir. Kreşinler, Ortodoks Hıristiyan olarak bilinmekle birlikte kendi dini yaşayışlarında Hıristiyan ibadetlerini uygulamak yerine daha çok Hıristiyanlık öncesi, hatta İslam'a ait olan ibadetleri yapmaktadır. Bugün bu geleneksel ibadetler Ortodoks Kilisesi'nin takvimine göre yapılmakta ve Hıristiyan adlan taşımaktadır. İbadetler konusunda böyle bir çelişki sergileyen Kreşinlerin tarihini incelemeye başladığımız zaman, Kreşinlerin etnik köklerinin İdil-Ural bölgesinde yaşayan Tatarlara ve Çuvaş, Mari, Mordva v.b. gibi halklara dayandığını görmekteyiz. İdil- Ural bölgesini XVI. yüzyılda Hıristiyan Ruslar ele geçirdikleri zaman, bu bölgede yaşayan halkların Hıristiyanlaştınlmasmı başlatmıştır. XVI. yüzyıldan itibaren günümüze kadar devam eden bu Hıristiyanlaştırma politikası bazen şiddet ve baskı metodlanyla, bazen de teşvik metotlarıyla uygulanmıştır. Yüzyıllardır devam eden bu hıristiyanlaştırma politikası sonucunda İdil-Ural bölgesinde yaşayan halkların belirli bir kısmının hıristiyanlaştınlması sağlanmıştır. Hıristiyanlaşan bu insanlara "vaftiz edilenler" anlamına gelen "Kretşennıye" veya "Kreşenı" adı verilmiştir. Ruslar tarafından yapılan baskılar veya teşvikler sonucu bu insanlar görünürde Hıristiyanlığı kabul etmiş, fakat gizlice kendi geleneksel ibadetlerini de sürdürmüşlerdir. 127Misyonerler, vaftiz ettikleri insanları kendi milletleriyle iletişimlerini koparmak ve Ruslarla yakınlaştırmak için zaman içerisinde Kreşinlerin XVI. yüzyıldan önce de var olan bir halk olduğunu iddia etmiştir. Yüzyıllar boyu devam eden bu politikanın sonucunda Kreşinler bu iddianın etkisinde kalarak, günümüzde kendilerini ayrı bir halk olarak görmekte ve zorla hıristiyanlaştınldıklarıı kabul etmemektedirler. 128