Lon L. Fuller'da hukukun iç ahlakı


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, HUKUK FELSEFESİ VE SOSYOLOJİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMİNE İREM AKI

Danışman: GÜLRİZ UYGUR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Lon L. Fuller hukuk kavramının kendine özgü bir ahlâkı olduğunu iddia etmekte ve hukukun iç ahlâkı olarak adlandırdığı sekiz ilke öne sürmektedir. Bu tezde hukuk kavramının kendine özgü bir ahlâkı olup olmayacağı sorusu yanıtlanmaya çalışılmaktadır. Hukukun kendine özgü bir ahlâkı olup olmadığı sorusu, hukukun iç ahlâkını oluşturun ilkelerin etik ilkeler olup olmadığını ortaya koymakla ilgilidir. Bu soruyu yanıtlamak için birinci bölümde Fuller'ın doğal hukuk akımına ve pozitivizme yönelik eleştirileri ortaya konularak onun hukukun iç ahlâkına ilişkin görüşlerine giriş yapılmıştır. İkinci bölümde hukukun iç ahlâkının sekiz ilkesinin özellikleri ve her bir ilke açıklanmaktadır. Üçüncü bölümde hukukun iç ahlâkı farklı görüşler çerçevesinde ele alınmıştır. Birinci görüş hukuk ve ahlâk arasında zorunlu bir bağlantı olmadığını iddia etmektedir. Bu görüşe göre Fuller'ın ileri sürdüğü sekiz ilke, ahlâki ilkeler olmayıp, etkili bir kanun koymanın ilkeleridir. İkinci görüş ilkelerin hukuk ve ahlâk arasında zorunlu bir ilişki kurmaya olanak sağladığını iddia etmektedir. İkinci görüşü savunanlar hukukun insanın özerkliğine saygı duyduğu, vatandaşı belirsizlik ve kaostan uzak tuttuğu ve kanun koyucu ve vatandaş arasında karşılıklılık temeli üzerinde durduğundan hareketle, sekiz ilkenin ahlâki ilkeler olduğunu iddia etmektedirler. Sonuç olarak, bu tezde, ikinci görüş taraftarlarının görüşleri çerçevesinde, sekiz ilkenin kişinin özerkliğine saygı göstererek, öngörülebilir bir çerçeve sağlayarak, vatandaşı korku ve kaostan uzak tutarak, aslında insanın yapısal olanaklarını geliştirmesine dolaylı yoldan hizmet ettiği için etik ilkelerle ilişkili ilkeler olarak kabul edilebilecekleri ileri sürülmektedir.