İşitsel Anlama Becerilerinde Bozulma Olan Afazili Yetişkin Bireylerde Müdahaleye Destek Mobil Uygulama Geliştirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, KULAK BURUN BOĞAZ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RABİA AYGÜN
Danışman: Suna Tokgöz Yılmaz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tez çalışmamızda, işitsel anlama becerilerinde bozulma olan afazili bireylerde geleneksel terapiyi, terapist tarafından verilen ev ödevlerini ve aynı zamanda öz-yönetimli terapiyi (terapi hizmetlerine erişimi kısıtlı olan hastalarda) destekleyecek bir mobil uygulama geliştirmek amaçlanmıştır. Bu amaçla çalışmamızın ilk aşamasında mobil uygulamada kullanılması planlanan sözcüklerin tanıdıklık, imgelenebilirlik ve sözcük edinim yaşı değerleri belirlenmiştir. Ardından mobil uygulamada yer alan görsellerin, temsil ettiği sözcüğe uygunluğu adlandırma uyumu ve imgelem uyumu prosedürleriyle araştırılmıştır. Sözcük ve görsellerin değerlendirilmesini takiben, 12 anlamsal kategorinin ("Kıyafetler", "Yiyecek ve İçecekler", "Bitki ve Hayvanlar", "Eşyalar", "Eylemler", "Sıfatlar", "Genel Kavramlar", "Vücut Kısımları", "Kişiler", "Meslekler", "Mekanlar" ve "Taşıtlar") ve bu kategorilerin altında zorluk seviyelerine göre sıralanmış bölümlerin içinde sözcük tanıma görevlerinden oluşan bir mobil uygulama geliştirilmiştir. Geliştirdiğimiz mobil uygulamada yer alan tüm kategori ve bölümlerdeki görevler 18-80 yaş aralığında, 20 erkek ve 20 kadından oluşan 40 normal birey tarafından tamamlanmıştır. Her kategoriden alınan doğru yanıt yüzdeleri ve yanıt süreleri kaydedilmiş ve bu değerler katılımcıların demografik özelliklerine göre oluşturulmuş gruplar arasında karşılaştırılmıştır. Buna göre; en yüksek yaş grubu olan 60 yaş ve üzeri grupta diğer yaş gruplarına kıyasla doğru yanıt yüzdesi belirgin şekilde düşük ve yanıt süresi daha uzundur (p 0,05). Bununla birlikte tüm grupların bütün kategoriden %90 ve üzerinde skor alması uygulamanın farklı demografik gruplarda kolaylıkla kullanılabileceğini düşündürmüştür. Katılımcılar geliştirdiğimiz mobil uygulamayı, Mobil Uygulama Kullanılabilirlik Ölçeği (Mobile Application Usability Scale-MAUS) ile "kesinlikle kullanılabilir" olarak puanlamış ve genel memnuniyetlerini göstermişlerdir. MAUS'un tüm alt ölçeklerinin (Estetik", "Renk", "Giriş", "Kontrol", "Parmak Ucu Kontrolleri", "Yazı Tipi", "Gestalt", "Hiyerarşi", "Animasyon" ve "Geçiş") "kullanılabilir" ya da "kesinlikle kullanılabilir" olarak puanlamış olması da mobil uygulamanın bu alanlarda katılımcılar tarafından tarafından yeterli görüldüğünü ortaya koymaktadır.