Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KERİM ÜSTÜN
Danışman: HARUN TANRIVERMİŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırmanın amacı, orman vasfını yitirmiş ve kamuoyunda 2B arazileri olarak bilinen arazilerin değerlendirilmesi ve değerleme yöntemlerinin seçilen örnek olay çerçevesinde incelenmesidir. Araştırmada öncelikle ülkemizde 2B tartışması teorik yönden incelenmiş ve günümüze kadar yapılan çalışmalar (satışa hazırlama, satış yöntemleri, değerleme ve uygulama işlemleri) kısaca değerlendirilmiş ve daha sonra İç Anadolu Bölgesi'nde 2B arazilerinin en yüksek payı aldığı Ankara-Kızılcahamam İlçesi'ndeki taşınmazlar yönünden konu araştırılmıştır.Cumhuriyet döneminde işgal edilen 2B alanlarının satışının yapılması için yasal düzenlemeler yapılmışsa da bu düzenlemeler Anayasaya aykırılığı nedeniyle iptal edilmiş, satışları yapılamamıştır. 31.8.1956 tarih ve 6831 Sayılı Orman Kanununun 2. maddesinin B bendinde sayılan yerler son 15-20 yıldanberi yoğun olarak tartışılmakta ve hatta hükümetlerin kamu gelirlerini artırma stratejileri arasında 2B arazilerinin satışı önerilmektedir. Türkiye'de 68 ilde yaklaşık 3500'e yakın yerleşim yerinde 473.419 ha 2B kapsamında arazi bulunmaktadır. Tarımsal üretimde kullanılan 2B arazilerinin toplam içindeki payı % 74,14'tür. 2B arazilerinin çoğunluğunu orman içi ve çevresindeki yerleşim yerlerindeki araziler oluşturmaktadır.İncelenen İlçede 46.228 da 2B kapsamında arazi bulunmakta olup, bunun % 96,15'i tarım arazisi olarak kullanılmaktadır. Araştırma sonuçları 2B arazilerinin hanelerin gelirleri içindeki payının oldukça yüksek olduğunu göstermektedir. İlçede 2B arazisinden yararlanan hanelerin ortalama işletme arazisi varlığı 16,5 da olup, bunun % 61,5'ini 2B arazileri oluşturmaktadır. 2B arazisinden yararlanmayan hanelerin ortalama işletme arazisi varlığı 16,2 da olarak saptanmıştır. Yararlanan ve yararlanmayan hanelerin fiilen işledikleri arazi varlığı, ülke ortalamasından yaklaşık 4 kat düşüktür. 2B arazilerini kullanan hanelerin % 85,7'si ve kullanmayan hanelerin ise % 80,9'u fiilen işledikleri arazi varlığının geçimlerini sağlamak için yeterli olmadığını beyan etmişlerdir. İncelenen köylerde yaşayanlara ve paydaşlara göre 2B kapsamındaki arazilerin köylülere satışının yapılması gerekmekte olup, satış yapılması durumunda köylülerin potansiyel alıcı olabilecekleri tespit edilmiştir.Orman vasfını yitirmiş arazilerin gelir, piyasa ve maliyet bedelleri üzerinden değerlenebileceği, orman içi ve çevresinde arazi piyasasının koşulları dikkate alındığında başlıca değerleme yönteminin gelir yöntemleri olabileceği saptanmıştır. Direkt kapitalizasyon ve gelir çarpanları yaklaşımları, bu tür arazilerin değerlemesinde yaygın olarak kullanılabilecektir. Türkiye'de 2B arazilerinin rayiç bedel üzerinden değil gelir ve/veya piyasa değerleri üzerinden satışının yapılması ile ilgili şeffaflığı da sağlayacak yasal düzenleme yapılmasına gereksinim bulunmaktadır.