Bertolt Brecht'in tiyatro tekniklerinin eleştirel eğitimde kullanılabilirliğine dair eleştirel eğitimcilerin görüşleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHARREM DEMİRDİŞ
Eş Danışman: ABDULKADİR ÇEVİK, PELİN TAŞKIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada Bertolt Brecht'in öğreti oyunlarındaki diyalektik yöntemin ve seyirci-oyuncu ayrımının ortadan kaldırılması uygulamasının, epik-diyalektik tiyatrodaki yabancılaştırma tekniğinin ve birer yabancılaştırma efekti olan tarihselleştirme ve gestusun öğrenme ortamlarında eleştirel eğitimciler tarafından kullanılabilirlikleri araştırılmıştır. Çalışmada bu tekniklerin neoliberalleşme, neomuhafazakarlaşma, otoriterleşme süreçlerinin aşılmasında ve geriletilmesinde etkili olup olamayacakları ve tekniklerin eleştirel eğitim alanına sunabileceği diğer olası katkılar eleştirel eğitimcilerden alınan görüşlerle ortaya konulmuş, bu amaçlarla nitel veriler toplanmıştır. Araştırma, Brecht'in tiyatro teorisi ve eleştirel eğitim alanı arasında yeni bir ilişki üretmeye yönelik olduğu için keşifçi (exploratory) bir araştırmadır. Çalışmada 19 (on dokuz) eleştirel eğitimci ile yarı-yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Görüşme yapılan eleştirel eğitimciler amaçlı örneklemdir, bu belirleme için kartopu örnekleme ve ölçüt örnekleme yaklaşımlarından yararlanılmıştır. Çalışmada, eleştirel eğitimcilerle yapılan görüşmeler sonrasında Bertolt Brecht'in tiyatro tekniklerinin, eleştirel eğitimciler tarafından öğrenme ortamlarında kullanılabilecekleri, tekniklerin kullanımlarının öğrenme ortamlarında yaşanan neoliberalleşme, neomuhafazakarlaşma ve otoriterleşme süreçlerinin aşılmasında ve geriletilmesinde etkili olabilecekleri sonuçlarına ulaşılmıştır. Görüşülen eleştirel eğitimciler, Bertolt Brecht'in tiyatro tekniklerinin eleştirel eğitim alanına katkı sunabileceğini ve bu tekniklerin eleştirel eğitimciler tarafından birer araç olarak kullanılabileceğini belirtmişlerdir. Görüşmelerde gestusun sınıf bağlamı dışındaki dil, kültür, etnisite, mezhep, cinsiyet ve cinsiyet temelli farklılıkları vb. kapsayan ikinci kullanım biçimine ve amacına dair eleştirel eğitimciler arasında bir oydaşma, ortak değerlendirme geliştirilememiş olduğu görülmüştür. Anahtar sözcükler: Bertolt Brecht, öğreti oyunları, epik-diyalektik tiyatro, eleştirel eğitim.