Dijital çağda hissedilen unutulma ihtiyacı ve kişisel verilerin korunması bağlamında yeni bir hak olarak unutulma hakkı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ÖZEL HUKUK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF SİNEM KABADAYI
Danışman: ŞAFAK PARLAK BÖRÜ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İçerisinde bulunduğumuz bilgi çağında, her ne kadar teknolojik gelişmeler hayatı kolaylaştıran muhteşem ilerlemeler olarak addediliyor olsa da kişisel değerlere ilişkin birçok tehdit ve tehlike de barındırmaktadırlar. Öyle ki; iletişim teknolojilerinde yaşanan tüm gelişmeler sonucu her türlü veri büyük bir hızla işlenmeye başlanmış, bunun sonucu olarak internet, ortak ve geniş bir iletişim ve veri altyapısı haline gelmiştir. İnternetin ve mobil teknolojilerin hayatımızın her alanına dahil olması, arama motorlarının ve sosyal ağların bu denli yaygınlaşması neticesinde, insanlar hiç tanımadıkları kişiler hakkında dahi fikir sahibi olabilmek için ilk olarak internete başvurur olmuşlar, internet arama sonuçları ile bireyin itibarını tayin etmeye başlamışlardır. Sonuç olarak ise insan, internetin mükemmel hafızası nedeniyle sonsuza dek affedicilikten uzak dijital bir gelecekle karşı karşıya kalmıştır. Bu durum, kişisel tutum ve davranışlarımız, zevklerimiz, ahlak anlayışımız, tercihlerimiz üzerinde emsalsiz bir baskı yaratır olmuştur. Bu sorunlar dijital çağda veri öznelerinin haklarının korunabilmesi için çeşitli çözümler bulunmasını gerekli kılmıştır. Bu kapsamda huzurdaki çalışmanın konusunu da teknolojinin insan onuruna ve kişilik haklarına yönelik tehditlerine bir çözüm olarak görülmekte olan "Unutulma Hakkı" oluşturmaktadır. Giderek popüler bir kavram haline gelen unutulma hakkı ile esas olarak ifade edilmek istenen arama motorları tarafından sonuçların listelenmemesidir. Öyle ki unutulma hakkının kullanılmasıyla, arama motorları, URL'de yer alan verileri silmemekte, arama sonuçlarında listelemeyerek erişilmesini, bulunmasını zorlaştırmaktadır. Bu nedenle unutulma hakkı, bir kişinin kişisel verilerine ilişkin zaman ölçeğinde hak sahibi olma özerkliğine dayanmaktadır ve kişisel verilerin korunması hakkıyla yakından ilişki içerisindedir. Bununla birlikte unutulma hakkı, kişinin şeref ve itibarının korunması ve özel hayatın gizliliği gibi medeni hukukun iştigal alanına giren pek çok kişilik hakkıyla da iç içedir. 314 İçtihat hukukuyla gelişen bir kavram olan unutulma hakkının hukuki, siyasi, sosyal ve teknik birçok boyutu bulunur. Bu sebeple unutulma hakkı, çatışan haklar bağlamında uluslararası düzeyde birçok tartışmaya konu olmaktadır. 5651 sayılı Kanun'da değişiklikler yapan ve kamuoyuna "Sosyal Medya Kanunu" şeklinde yansıyan 7253 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesi ve Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun unutulma hakkına yönelik vermiş olduğu 23.06.2020 tarihli ve 2020/481 sayılı güncel kararı, unutulma hakkına ve hakkın uygulanışına yönelik tartışmaları ülkemizde de çoğaltmıştır. Huzurdaki tez çalışması ile, anılan güncel gelişmeler ışığında unutulma hakkının kapsamı, sınırları, çatıştığı haklar ve kişilik hakları ile olan ilişkisi ele alınmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kişilik Hakları, Kişisel Değerler, Kişisel Veri, Unutulma Hakkı, Kişisel Verilerin Korunması, Veri Koruma Hukuku, Genel Veri Koruma Regülasyonu, 95/46/EC sayılı Direktif, 7253 sayılı Kanun.