Hıristiyanlıkta apokrif kavramı ve Yeni Ahit'in apokrifleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA ULUSOY
Danışman: ALİ İSRA GÜNGÖR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Apokrif kavramı kelime olarak "gizli" anlamına gelmekte fakat bundan daha fazlasına işaret etmektedir. Apokrif kavramı; Hıristiyan Kutsal Kitabının kanonlaşma sürecinde, yani Kutsal Kitap'a dâhil edilecek metinlerin belirlenmesi esnasında listenin dışında tutulan kitapları ifade etmek için kullanılmaktadır. Eski Ahit için kanon dışı literatür, farklı mezhepsel yaklaşımlarla ifade edilirken, Yeni Ahit Apokrifleri çok daha geniş, yeni arkeolojik keşiflerle de genişlemekte olan ve bilim çevrelerinin dikkatini çeken bir külliyata işaret etmektedir. Yeni Ahit Apokrifleri erken dönem Hıristiyan toplumunun çok çeşitli gruplara ev sahipliği yapan sosyo-kültürel yapısı ve bu yapı şemsiyesi altında şekillenen farklı inançların ürünleri olmaları nedeniyle dinler tarihi açısından önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Hıristiyanlıkta apokrif kavramının tarihsel süreçte nasıl algılandığı ve apokrif kelimesinin kavramsal içeriği ele alınmıştır. Buna bağlı olarak Yeni Ahit Apokrifleri ile ilgili terminolojik yaklaşımlara yer verilmiş ayrıca erken dönem Hıristiyan dünyasının ürettiği ancak resmî Kutsal Kitap kanonuna giremeyen bu eserlerin neden ve kimler tarafından "apokrif" ilan edildiklerine dair genel bir çerçeve çizilmiştir. Bu çerçevede kanoniklerin yazıldıkları iddia edilen tarihe paralel Yeni Ahit Apokriflerinden bazı metin örnekler değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Apokrif, Kanon, Yeni Ahit Apokrifleri, Kutsal Kitap, Erken Dönem Hıristiyan Yazmaları