6 Şubat 2023 depremleri sonrasında sağlanan psikososyal destek hizmetlerinin sosyal hizmet uzmanları tarafından değerlendirilmesi: Adıyaman ili örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, SOSYAL HİZMET ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMİNE HİLAL ÖZTOKMAK
Danışman: Veli Duyan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yerkabuğunda meydana gelen tektonik hareketler, yer yüzeyinde ciddi fiziksel yıkımlara ve can kayıplarına yol açan depremler gibi doğal afetleri beraberinde getirmektedir. Bu afetlerin yakın tarihteki en yıkıcı örneklerinden biri, 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli olarak meydana gelen ve Türkiye'nin birçok ilinde geniş çaplı fiziksel tahribata ve yüksek oranda can kaybına sebep olan depremler olmuştur. Söz konusu afet, yalnızca fiziksel yıkımlarla sınırlı kalmayıp, bireylerin, ailelerin ve toplulukların sosyal, psikolojik ve ekonomik yaşamlarını da derinden etkilemiştir. Afet sonrası dönemde, birey, aile, grup ve toplum düzeyinde ihtiyaçların sistematik biçimde belirlenmesi ve bu ihtiyaçlara uygun müdahale stratejilerinin önceliklendirilmesi, etkili bir iyileşme süreci için kritik bir öneme sahiptir. Bu bağlamda, afetin yol açtığı travmatik deneyimlerin ve kayıpların bireysel ve toplumsal düzeydeki olumsuz etkilerini hafifletmeyi ve toplumun dayanıklılığını artırmayı amaçlayan psikososyal destek hizmetleri, afet sonrası müdahale sürecinin temel unsurlarından biri olarak ön plana çıkmaktadır. Sahada doğrudan görev alan ve bu hizmetlerin uygulayıcı konumunda bulunan sosyal hizmet uzmanlarının, psikososyal destek hizmetlerine ilişkin deneyim ve değerlendirmeleri, hem mevcut uygulamaların etkililiğini ortaya koymak hem de gelecekteki afet müdahale süreçlerine katkı sağlamak açısından önemli bir bilgi kaynağı sunmaktadır. Afetlerde sosyal hizmet müdahalelerinin geliştirilmesi ile toplumun güçlenmesine ve afetlerin olumsuz etkilerinin azaltılmasında önemli katkı sağlayan psikososyal destek hizmetlerinin sosyal hizmet uzmanları tarafından detaylı olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya katılan ve Adıyaman'da 6 Şubat 2023 Depremleri'nin ardından bölgede görev alan sosyal hizmet uzmanlarının sağlamış olduğu psikososyal destek hizmetlerine ilişkin görüş ve önerilerine yer verilmiştir. Yürütülen bu tez çalışması ile sosyal hizmet uzmanının mesleki anlamda gelişmesi adına afetlerde sosyal hizmet alanında çalışma deneyiminin önemli bir katkısı olduğu öğrenilmiştir. Sosyal hizmet uzmanları, krize müdahale kapsamında yürütülen çalışmalarda karar alıcı olarak da görev almaları gerektiğini aynı zamanda toplumun sosyal ve psikolojik anlamda güçlenmesine önemli katkılar sağladıklarını düşünmektedir. Sınırlı kaynakların varlığına, iş birliği ve koordinasyonun önemine dikkat çekilmektedir. Sonuç olarak; toplumsal dayanıklılığın artırılması adına önleyici hizmetlerin önemine vurgu yapan ve var olan müdahale planlarının geliştirilmesine yönelik sosyal hizmet uzmanları tarafından ortaya konan psikososyal hizmet müdahalelerinin; birey, grup ve toplum üzerindeki etkisini artırmak ve geliştirmek adına öneriler sunulmuştur.