S. cerevisiae mayasından beta glukan üretiminde kullanılan ekstraksiyon yönteminin verime etkisinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, KİMYA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMA KARSLIOĞLU

Danışman: SUNA ERTUNÇ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Beta glukan, D-glikoz monomerlerinin beta glikozidik bağlarla birbirine bağlanmasıyla oluşan polisakkarittir. Beta glukanın özellikleri elde edildiği kaynağa, ekstraksiyon ve saflaştırma yöntemlerine göre değişmektedir. Bu kapsamda, tez çalışmasında üç farklı ekstraksiyon yöntemiyle S. cerevisiae mayasından beta glukan üretilmiştir ve analiz edilmiştir. Ultrasonik destekli alkali asidik ekstraksiyon yönteminin ekstraksiyon sıcaklığı, ekstraksiyon süresi ve çözücü/katı oranı koşulları Box – Behnken deneysel tasarım yöntemi kullanılarak optimize edilmiştir. Ekstraksiyon yönteminin optimum koşulları 95°C, 30 dk ve 0.007 v/w olarak bulunmuştur. Otoliz ultrasonik destekli asidik ekstraksiyon yönteminin tampon/katı oranı ve otoliz süresi ekstraksiyon koşulları tam faktöriyel deneysel tasarım yöntemi kullanılarak optimize edilmiştir. Ekstraksiyon yönteminin optimum koşulları 0.01 v/w ve 48 saat olarak elde edilmiştir. Her iki yöntem de yanıtlar beta glukan verimi ve saflığı olarak belirlenmiştir. Sayısal optimizasyon yöntemi olan istenebilirlik fonksiyonuyla her iki ekstraksiyon yöntemi için bulunan optimum koşullarda tekrar deneyleri yapılmıştır. Beta glukanın saflıkları antron-sülfürik asit ve enzimatik; protein derişimleri Bradford ve karakterizasyonu FTIR ve molekül kütleleri SLS analiziyle bulunmuştur. Optimum koşullarda ultrasonik destekli alkali asidik ekstraksiyon yönteminden elde edilen beta glukan verimi % 12.86 ve saflığı ise % 48.6; otoliz ultrasonik destekli asidik ekstraksiyondan elde edilen beta glukan verimi % 28.34 ve saflığı ise % 15.4 bulunmuştur. Soxhlet ekstraksiyon yönteminde ise ekstraksiyon süresi optimize edilerek beta glukan saflığı en yüksek % 9.2 ve verimi 52.3 elde edilmiştir. Kullanılan üç farklı ekstraksiyon yönteminin sonuçları karşılaştırılarak; beta glukan veriminin ve saflığının yüksek olması, uygulaması daha kolay, ekstraksiyon süresinin kısa olmasından dolayı üç yöntem arasında en iyi yöntem ultrasonik destekli alkali asidik ekstraksiyon yöntemi olarak değerlendirilmiştir.