Hekimlerin mevzuata göre sahip oldukları haklar ve cezai sorumlulukları konusunda bilgi düzeyi ve davranışları
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BAKİ DERHEM
Danışman: MEHMET UNGAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Ankara ili merkez ilçelerinde görev yapmakta olan aile hekimliği uzmanı ve pratisyen hekimlerin, mevzuata göre sahip oldukları haklar, cezai sorumluluklar ve genel hukuk kuralları konusunda bilgi düzeylerini ve davranışlarını ortaya koymaktır. Bunun yanında sosyodemografik faktörlerin, konu ile ilgili alınmış eğitim durumunun, herhangi bir ceza alıp almama durumunun sorulara verilen yanıtları nasıl etkilediğinin saptanması hedeflenmektedir. Gereç ve Yöntem: Ankara ili merkezindeki Aile Sağlığı Merkezleri'nde çalışan 381 hekim ile yüz yüze görüşüldü. 7 tanesi hekim haklarını, 7 tanesi cezai sorumluluklarını ve 4 tanesi de genel hukuk kurallarını sorgulayan 18 bilgi sorusu içeren, güncel mevzuata göre hazırlanmış toplam 38 soruluk anket formu kullanıldı. Elde edilen verilerin istatistiksel değerlendirilmesinde SPSS 11,5 paket programı kullanıldı. Bilgi sorularının ayrı ayrı kişisel ve demografik bilgilerle karşılaştırılmasında Ki-kare testi kullanılmıştır. Doğru sayılarının demografik ve kişisel durumlarda farklılık gösterip göstermediğini değerlendirmek için Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık değeri p < 0.05 kabul edildi. Bulgular: Katılımcıların %21,8'i (n=83) aile hekimliği uzmanı olarak, %78,2'si (n=298) pratisyen hekim olarak görev yapmaktaydı. Hekimlerinin yaş ortalaması 46,9 ± 7,6 idi. Toplam 18 adet bilgi sorusuna, tüm hekimler tarafından verilen doğru yanıtların ortalaması 7,57 ± 2,16 bulunmuştur. Aile hekimliği uzmanlarının ortalama doğru yanıtları 8,07 ± 1,90, pratisyen hekimlerin ortalama doğru yanıtları ise 7,43 ± 2,21 saptanmış ve iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p=0,007). Verilen doğru yanıtlar ile hizmet süreleri kıyaslandığında, 1–5 yıl arası çalışanlar ile 11–15 yıl ve ≥16 yıl çalışanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0,001). Soruşturma geçirip ceza alanlar ile soruşturma geçirip ceza almayanlar kıyaslandığında ise sorulara doğru yanıt verme açısından iki grup arasında anlamlı bir fark saptanmıştır (p=0,003). Çalışmamızda, meslek içi eğitimlerde hekim hak ve sorumlulukları ile ilgili herhangi bir eğitim alan ve almayan hekimler, toplam doğru cevaplar açısından kıyaslandığında, eğitim alanlar ile almayanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0,001). Sonuç: Malpraktis davalarının her geçen gün artması ve aile hekimlerine yüklenen sorumluluklarının ve iş gücünün de artıyor olması, aile hekimlerine gerek tıp fakültesi eğitimi boyunca gerekse asistanlık süresince veya meslek içi eğitimlerde hekim hak ve sorumlulukları ile ilgili kapsamlı bir eğitimin verilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Yapmış olduğumuz anket çalışması sonucunda hekimlerimizin sahip oldukları haklar ve cezai sorumlulukları konusunda yetersiz bilgi sahibi olduğunu gördük. Durumun önemi daha fazla çalışma ile ortaya konmalı ve yapıcı adımlar atılmaya bir an önce başlanmalıdır.